🖼️ #մշակութաPAN (142)
🪶 Լոռու լեռնաշխարհում, Դեբեդի կիրճից վեր գտնվող մի փոքրիկ գյուղից սկսվեց հայ գրականության մեծերից մեկի պատմությունը։ Այստեղ` Ահնիձորում, ուր ժամանակին Սանահինի և Հաղպատի կալվածքները լքած գյուղացիներն էին հաստատվել, ծնվեց Հրանտ Մաթևոսյանը։ Նրա արձակը դանդաղ է հոսում, ինչպես լեռնային գետը։ Ահնիձորում Մաթևոսյանն ապրեց ընդամենը տասնհինգ տարի, բայց կարծես այդ ընթացքում կլանեց աշխարհը՝ իր բոլոր ձայներով ու գույներով։ Ահնիձորի զավակը հետագայում ստեղծեց իր սեփական տիեզերքը՝ Ծմակուտը։ Մաթևոսյանի Ծմակուտը մեծ աշխարհի մի մասն է։ Այստեղ ամեն քար, ամեն ծառ, ամեն հերոս ապրում է իր կյանքով, բայց այդ կյանքն ամենևին էլ կտրված չէ մեծ աշխարհից ու համամարդկային թեմաներից։ «Աշխարհի մերկացած նյարդը» դարձած Մաթևոսյանի 90 ամյակի առթիվ PAN-ը պատմում է Մաթևոսյանի՝ հողից ու հոգուց ծնված տողերի, Սարոյանի հետ հանդիպման, Ծմակուտի և մեծ աշխարհի փոքրիկ հատվածում ապրող հերոսների մասին՝
📖 lav.pan.am/matevosyan
Մշակութային շաբաթը՝ մեր մշակութասեր գործընկերոջ հետ
Ամենաուշագրավ իրադարձությունների մասին…
▪️ Նոկտյուրնի ժանրի հայրը, որին շատերը սխալմամբ համարում են Շոպենին, իրականում իռլանդացի կոմպոզիտոր Ջոն Ֆիլդն է. Ինը տարեկանում արդեն համերգներ տվող այս երաժշտական հանճարին այսօր քչերն են ճանաչում, բայց հենց նա է ստեղծել նոկտյուրնը՝ քնարական, մեղմ ու հուզական ժանրը, որը հետագայում կատարելագործել է Շոպենը: Դուբլինում ծնված և Լոնդոնում կրթված դաշնակահարի տաղանդը բարձր էր գնահատում անգամ Հայդնը՝ https://tinyurl.com/w4wr2afs
▪️ Թվում է, թե դասական երաժշտության աշխարհում տարիքը պարզապես թիվ է. բազմաթիվ երաժիշտներ շարունակել են ստեղծագործել և ելույթներ ունենալ նույնիսկ 90-ն անց տարիքում, այդ թվում՝ Ռոսինին և Վերդին, ովքեր անգամ թոշակի անցնելու փորձերից հետո վերադարձել են ստեղծագործական կյանքին: Ծանոթացեք 15 տաղանդավոր երաժշտի հետ, որոնք ապացուցել են, որ երաժշտությունը «տարիք չի հարցնում»` https://tinyurl.com/3ccz9kjx
🇦🇲 Փետրվարի 26–ին Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը ելույթ կունենա Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը. Ծրագրում՝ Բրանդենբուրգյան կոնցերտներ №1, 3, 4, 5, ինչպես նաև եռակի կոնցերտ ֆլեյտայի, ջութակի և դաշնամուրի համար` https://tinyurl.com/3b3vvyk2
▪️ Այս տարվա Օսկարի մրցանակաբաշխության կարճամետրաժ ֆիլմերի շարքում ներկայացված է 15 ուշագրավ աշխատանք՝ խաղարկային, անիմացիոն և վավերագրական ժանրերում. Ինչպես միշտ՝ այս անվանակարգում մրցակցությունը միշտ թեժ է, դե իսկ բրիտանական Shorts հարթակը հնարավորություն է տալիս դիտել բոլոր հավակնորդ ֆիլմերը և կատարել սեփական ընտրությունը` https://tinyurl.com/yc6xftwj
▪️ Կինոարվեստի պատմության մեջ անկանխատեսելիությունը նոր երևույթ չէ, բայց Օսկարի մրցանակաբաշխության արդյունքները վաղույց այսքան անկանխատեսելի չեն եղել. Ոսկե գլոբուսի, BAFTA-ի և այլ մրցանակաբաշխությունների արդյունքներն էլ ոչ թե օգնում են, այլ ավելի են խճճում կանխատեսումների պատկերը: Մրցանակաբաշխությունների վերջին ու գլխավոր ակորդը խոստանում է լինել բացառիկ լարված և հետաքրքիր՝ https://tinyurl.com/mshdbeda
🇦🇲 Փետրվարի 28-ին «Փարաջանովը և մենք» հաղորդաշարի համահեղինակներ կինոգետ Գարեգին Զաքոյանը, ազգագրագետ Լևոն Աբրահամյանը և կինոքննադատ Րաֆֆի Մովսիսյանը կզրուցեն Սերգեյ Փարաջանովի մասին, այս անգամ՝ Էպիգրաֆում. Տեղի կունենա քննարկում Փարաջանովի բազմաշերտ կյանքի, ստեղծագործական գործունեության, և, իհարկե, կինոյի մասին` https://tinyurl.com/mvyeukh7
🎶 Ժամանակակից երաժշտությունից…
▪️ Ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ժան-Կլոդ Վանիեն, ով 60 տարի շարունակ իր ժամանակների ամենանորարար արվեստագետներից է համարվում, կիսվել է իր ստեղծագործական կյանքի չափազանց հետաքրքիր դրվագներով. Նվագախմբի համար գրված ստեղծագործություններից մինչև Սերժ Գենսբուրի հետ գործակցություն, Arctic Monkeys-ի վրա թողած ազդեցությունից մինչև ֆրանսիական փոփ երաժշտույթուն: Կարդացեք, թե ինչ ճանապարհ է անցել կոմպոզիտորը` https://tinyurl.com/yjh6pdnu
▪️ Led Zeppelin խմբի մասին նոր վավերագրական ֆիլմը բացահայտում է բրիտանական լեգենդար քառյակի ձևավորման պատմությունն ու հանրության աչքից վրիպած ամենակարևոր դրվագները. 1968 թվականից սկսած՝ քառյակի եզակի գործակցությունը ստեղծեց բլյուզի, ֆոլկի և ռոք երաժշտության յուրահատուկ միաձուլում, դե իսկ ֆիլմը պատմում է, թե ինչպես նրանք դարձան 70-ականների ամենաազդեցիկ բրիտանական ռոք խումբը` https://tinyurl.com/yt6sewny
🇦🇲 Մարտի 1-ն ԷՊՈՍ-ում իմպրովիզների օր է հայտարարված. Արտո Թունջբոյաջյանը, Վահագն Հայրապետյանը և Արտյոմ Մանուկյանն ԷՊՈՍ-ում կստեղծեն ջազային, երաժշտական իրարանցում` https://tinyurl.com/3ct2rcdr
▪️ Հին Վիեննայի գիտական առաջընթացը խորապես ազդել է Գուստավ Կլիմտի արվեստի վրա. 1901 թվականին նկարչի՝ Վիեննայի համալսարանի համար ստեղծած առաստաղի պատկերները հայտնվեցին սկանդալի կենտրոնում: Ավանդական, «իդեալականացված» պատկերների փոխարեն Կլիմտը ներկայացրեց փիլիսոփայության, բժշկության և իրավագիտության անսովոր, աբստրակտ մեկնաբանություններ՝ լի զգայական մարմիններով, ութոտնուկների շոշափուկներով և օձերով` https://tinyurl.com/czb7ruys
▪️ Ամերիկացի սյուրռեալիստ նկարչուհի Գերտրուդ Աբերկրոմբին, ով հայտնի էր որպես «Ջազի կախարդ», կարողանում էր ստեղծել խորհրդավոր պատկերներ՝ միայնակ կանանց, կատուների և լուսնի պատկերներով. Քարնեգի արվեստի թանգարանում 30 տարվա ընդմիջումից հետո առաջին անգամ ցուցադրվում է նրա աշխատանքների ամբողջական հավաքածուն, որը ներկայացնում է նկարչուհու ստեղծագործական ուղին՝ 1930-ականներից մինչև 1977 թվականը` https://tinyurl.com/58ceze7t
🇦🇲 Մատենադարանում ավելի քան 7 տարի գործում է «Ծաղկելու արվեստ» մանրանկարչական ստուդիան. Այն լավագույն դարբնոց է միջնադարյան ձեռագրական արվեստի ու մանրանկարչության գաղտնիքների բացահայտման և հմտությունների յուրացման համար: «Ծաղկելու արվեստ» խորագրով ցուցահանդեսին արտացոլված կլինեն ստուդիայի սաների ձեռք բերած գիտելիքներն ու ունակությունները` https://tinyurl.com/5xtmr9xa
▪️ 15-րդ դարի սիրահարների վալենտինյան նամակներում հատկապես ընդգծված են մեր ժամանակների համար մի փոքր անսովոր թվացող նրբությունն ու քնքշությունը. Առաջին անգլերեն վալենտինյան բացիկից շատ առաջ՝ 1415 թվականին, Լոնդոնում բանտարկված Օռլեանի դուքսը ֆրանսերեն սիրո խոստովանություն գրեց իր կնոջը՝ «Ես արդեն հիվանդ եմ սիրուց, իմ քնքուշ Վալենտինա»՝ https://tinyurl.com/3ny34skb
▪️ 15-րդ դարի ձեռագրի երկու կեսը վերամիավորվել է ավելի քան մեկ դար անջատ մնալուց հետո. Getty թանգարանը 2003 թվականին ձեռք բերեց Լյուդովիկոս XII վերաբերող ձեռագրից երեք պատկեր, որոնցից մեկը թերի էր թվում: Պատկերում ցուցադրված էր ծնկաչոք Լյուդովիկոս XII՝ չորս սրբերի շրջապատում, որոնց հայացքն ուղղված էր դեպի բացակայող ձախ կողմը. Քսան տարի անց թանգարանին վերջապես հաջողվել է գտնել բացակայող հատվածը՝ https://tinyurl.com/3yujw8xh
🇦🇲 «Ընծայագիր․ գիրք նվիրելու արվեստը». Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան օրը Գրականության և արվեստի թանգարանը տոնելու է թանգարանի ֆոնդերից առանձնացված գրքային ընծայագրերի ցուցադրությամբ: Այս ընծայագրերն առանձնանում են իրենց հետաքրքիր բովանդակությամբ, ինքնատիպ ձևավորումներով, նրբագեղ շեշտադրումներով, առանձնահատուկ ձեռագրերով և անկրկնելի ոճով՝ բացահայտելով գրական ժառանգության անկեղծ ու ջերմ էջերը` https://tinyurl.com/4d76ws6a
#մշակութաPAN-ի նախորդ թողարկումը կարող եք կարդալ այստեղ՝
🖼️ #մշակութաPAN (N141)
📭 Իսկ մեր դայջեսթներից ձեզ բաժանում է ընդամենը մեկ հպում և ձեր ծուլությունը. մի՛ ալարեք, բաժանորդագրվեք, ու վայելեք մեր #լավPANեր-ը՝ անվճար ստանալով դրանք հենց ձեր էլ․փոստին՝ https://pan.am/luvpan