📷 Այս ուիքենդ հայերի մի ահագին՝ առավել արագաշարժ ու հաջողակ մասը Թբիլիսիում է լինելու, որտեղ ելույթ կունենա մեր նախկին կտցրած փեսա Քանյե Ուեսթը։ Տոմսերը գնելու ճանապարհը բարդ էր ու մարտահրավերներով լի՝ հերթում 108,000-րդը լինելուց մինչև հենց գնելու պահին տոմսերի ավարտվելն ու այնուհետև վերավաճառողներից դրանք ավելի թանկով գնելը, բայց Յեի երկրպագուներին ոչինչ չի կարող կանգնեցնել։ Այս թբիլիսյան համերգին նախորդել է Քանյեի ստամբուլյան ելույթը, որն արդեն իսկ կարելի է պատմական համարել. 118,000 տոմս է վաճառվել, ինչը ռեկորդային է մարզադաշտային համերգի համար։ Այնուամենայնիվ հազարավոր մարդկանց էլ հաջողվել է ներս մտնել առանց տոմսերի՝ առաջացնելով ազնվորեն տոմս ձեռք բերածների արդար դժգոհությունը։ Ասում են՝ այժմ Թբիլիսիում վախենում են ստամբուլյան սցենարի կրկնությունից և ուզում համապատասխան քայլեր ձեռնարկել։ Ինչևէ, առաջարկում ենք վայելել Ստամբուլի համերգը՝ https://youtu.be/pzmzxpElQa8

Ուր գնալ, ինչ անել՝ Իդրամի հետ

🍼  Ծանր աշխատանքային շաբաթվանից, հոգնեցնող կոլեգաների հետ անդադար շփվելուց ու տնօրենի անկապ կատակների վրա ստիպված ծիծաղալուց հետո գուցե շատերի մտքով անցներ այն, ինչ անցել է բրազիլացի Ամանադա Մարիայի մտքով, բայց, իհարկե, եզակիները կհամարձակվեին դա անել, իսկ ավելի ճիշտ՝ ոչ ոք, թերևս միայն նշված բրազիլուհին։ 37-ամյա կինը գրեթե մեկ տարի 12-ամյա երեխա է ձևացել, ապրել նրան որդեգրել պատրաստ ընտանիքում, օգտվել այդ ընտանիքի և այլոց ֆինանսական աջակցությունից, հորինել ինչ-որ տարօրինակ պատմություններ, բուժվել այդ մարդկանց հաշվին, անգամ օգտվել մանկական շշից և ծծակից… Մի խոսքով՝ արել հնարավոր ու անհնարին ամեն ինչ՝ մեծական կյանքի բարդություններից խուսափելու և, որ ամենակարևորն է, ոչ մի վայրկյան չաշխատելու համար։ Չնայած նրա արածը պակաս բարդ աշխատանք չէ։ #PAN-ի այս կարդալիքից կիմանաք այդ զարմանահրաշ ու զվարճալի պատմության մանրամասները և կսովորեք՝ ինչպես անել չի կարելի՝

✍️ https://lav.pan.am/mariaeduarda

Անցնենք մեր իվենթներին․

🤘  Այս ընտրությունների դառնահամը չանցած՝ հայությունը և հատկապես դրա առավել աստվածավախ հատվածը հայտնվել է նոր արհավիրքի շեմին. Zhesht-ենց թեթև ձեռքով հունիսի 12–14-ին Երևանում՝ երեք տարբեր տեղում, կանցկացվի առաջին մեծ Highland Metalfest մետալ փառատոնը՝ https://o.pn.am/9Dy13H

🎸  Եթե ձեզ համար դա չափազանց ծանր երաժշտություն է, բայց այնուամենայնիվ հոգու խորքում մի քիչ «ռոքեր» եք, ամսի 18-ին գնացեք Արամ Խաչատրյան, որտեղ Սարգիս Մանուկյանն իր բենդի հետ կներկայացնի թեթև ու մելոդիկ «Երևանյան ռոք» ծրագիրը՝ https://o.pn.am/NUNXYZ

🎼  Ռոքն այն ժանրը չէ, որի հետ ասոցացվում է Արամ Խաչատրյան համերգասրահը. եթե նախընտրում եք դրա դասական վիճակը, ապա գնացեք ամսի 17-ին՝ վայելելու բեթհովենյան գեղեցիկ երեկոն՝ Սիմֆոնիկի կատարմամբ՝ https://o.pn.am/EFJ2dp

🎷  Բայց եթե այնուամենայնիվ նոր փորձառությունների սիրահար եք, հունիսի 16-ին նույն վայրում կարող եք լսել Կոմիտաս՝ ջազային մեկնաբանությամբ՝ Jazzical Komitas համերգային նախագծի շրջանակում՝ https://o.pn.am/mIHGch

🎹  Եթե խոսք է բացվում ջազի մասին, Ուլիխանյանից խուսափել չենք կարող. այստեղ ամսի 13-ին ելույթ կունենա Վահագն Հայրապետյան Տրիոն, որին կնվագակցի Տիգրան Հարությունյանը՝ https://o.pn.am/gElpIa

🎼  Այս ուրբաթ Առնո Բաբաջանյանում Մանսուրյանի անվան կոմպոզիտորների չորրորդ միջազգային մրցույթի եզրափակիչ փուլի Գալա համերգն է. առաջին անգամ կհնչեն եզրափակիչ անցած 6 կոմպոզիտորի ստեղծագործությունները՝ https://o.pn.am/qTAi3q

🎎  Հաջորդ օրն էլ Կամերային երաժշտության տանը կհնչի ճապոնական ավանդական երաժշտություն, ինչպես նաև կներկայացվի ճապոնական պար (միայն ճապոնական սրով սամուրայն է պակասում, if you know what we mean)՝ https://o.pn.am/M5YUtu

💜  Նույն օրը Կայարանի մշակույթի տանը կհնչի կորեական երաժշտություն, իսկ ավելի կոնկրետ՝ k-pop. BTS խմբի 13-ամյակին նվիրված այս համերգը նաև բարեգործական է՝ հաջակցություն քաղցկեղով հիվանդ երեխաների՝ https://o.pn.am/PXMSfd

🎻  Այդ օրերին Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը մարզային համերգներ է տալու. ամսի 13-ին նրանց կարելի է լսել Էջմիածնում ու Աշտարակում՝ https://o.pn.am/WVIGMC

🎶  Հաջորդ օրն էլ Հրազդանի ու Չարենցավանի բնակիչները կարող են վայելել համերգաշարը՝ նվիրված Առնո Բաբաջանյանի և Էդվարդ Միրզոյանի 105-ամյա հոբելյաններին՝ https://o.pn.am/IcwiCE

Շարունակեցինք։ Բրազիլիայում ձերբակալել են 37-ամյա տեղացի մի կնոջ, որն ավելի քան մեկ տարի երեխա էր ձևացել ու ապրել որդեգրող ընտանիքում։ Այս ֆանտաստիկ, գրեթե հոլիվուդյան թրիլլեր հիշեցնող պատմության մասին գրում են տեղական ու միջազգային լրատվամիջոցները։ Ամանդա Մարիա Սոուզա Օլիվեյրան 14 ամիս հաջողությամբ մտել էր դերի մեջ ու ներկայանում էր որպես Գաբրիելա (կամ Գաբրիելե) անունով 12-ամյա աղջնակ։

Ամեն ինչ սկսվեց, երբ Օլիվեյրան հայտնվեց եկեղեցում և հոգևորականին պատմեց սրտաճմլիկ մի պատմություն, թե իբր փախել է Պարա նահանգից՝ դաժան ծնողների ձեռքից։ Կրոնական համայնքը, բնականաբար, շատ հուզվեց այս պատմությունից, նրան գումար ու կացարան տվեց, իսկ ավելի ուշ այս «խեղճ ու կրակ» խաբեբային իր հարկի տակ ընդունեց Ժոինվիլ քաղաքից մի ամուսնական զույգ։ Որդեգրող ծնողներն այնքան միամիտ ու բարի գտնվեցին, որ հոգում էին նրա դեղամիջոցների ծախսերը, ապահովում կենսական բոլոր անհրաժեշտ պայմաններով և նույնիսկ ճոխ խնջույք էին կազմակերպել Օլիվեյրայի «ծննդյան օրվա» կապակցությամբ։

Սեփական լեգենդը ջրի երես չհանելու համար Ամանդա Օլիվեյրան դիմում էր դերասանական իսկական հնարքների։ Օրինակ՝ ներկայանում էր որպես հոգեկան խնդիրներ ունեցող երեխա, մանկական շիշ ու ծծակ էր օգտագործում։ Իսկ երբ քնելու ժամանակն էր գալիս, այս 37-ամյա «փոքրիկը» երեխաներին հատուկ անմեղ սովորությամբ խորթ ծնողներից միշտ պահանջում էր իր սիրելի տաք վերմակը։ Նա բարակ ձայնով էր խոսում, բեմականացնում էր խուճապի նոպաներ և սիմուլյացնում էր աուտիզմ։

Ավելին՝ պատմությունն ավելի ազդեցիկ դարձնելու համար նա իր մարմնի մեջ ասեղներ էր մտցնում ու պնդում, թե աղանդավորների ծիսակարգերի զոհ է դարձել։ Իսկ իր բացահայտ հասուն արտաքինը կինը բացատրում էր հորմոնալ թերապիայի հետևանքներով, որն իրեն իբր նշանակել էին մանկության տարիներին։ Սիրառատ ընտանիքը նույնիսկ վճարում էր գիրության ու դիաբետի դեմ նրա թանկարժեք դեղերի համար։ Օլիվեյրան նաև համոզել էր որդեգրող ծնողներին իրեն դպրոց չուղարկել, որպեսզի հարազատ հայրը հանկարծ չգտնի իրեն։

Զույգն արդեն լրջորեն պլանավորում էր պաշտոնապես որդեգրել Օլիվեյրային։ Սակայն ամբողջ ճշմարտությունը ջրի երես դուրս եկավ, երբ հարազատներից մեկը, որն ակնհայտորեն ավելի սթափ էր դատում ու կասկածամիտ էր, որոշեց համացանցում նմանատիպ դեպքեր փնտրել ու դիմեց ոստիկանություն։ Արդյունքում կնոջը ձերբակալեցին հունիսի 2-ին, և նա միանգամից խոստովանեց իր արարքը։

Կարելի է միայն պատկերացնել, թե որքան են զարմացել այս միամիտ մարդիկ, որոնք պարզապես ուզում էին բարի գործ անել և կյանքի ու սեփական ծնողների դաժան վերաբերմունքին արժանացած աղջնակին երկրորդ հնարավորություն տալ։ Բայց սթափ բարեկամուհին և ոստիկանությունն ընդհատեցին բարեգործական այս շքերթը։

Ոստիկանները ձերբակալեցին «աղջնակին» ու հայտարարեցին, որ նա իրականում 37 տարեկան կին է։ Այժմ նրան մեղադրում են խարդախության, փաստաթղթեր կեղծելու և անձնական տվյալների գողության մեջ։ Կինը գտնվում է Ժոինվիլի կանանց բանտում, նշանակվել է նաև դատահոգեբուժական փորձաքննություն։

Քննության տվյալներով՝ այս կինն իսկական «ռեկորդակիր» է և նախկինում նմանատիպ հնարքներ (ընդհանուր առմամբ մոտ 7 անգամ) արել է Բրազիլիայի տարբեր նահանգներում՝ Սան Պաուլուում, Ռիո դե Ժանեյրոյում, Մինաս Ժերայսում, Ռիու Գրանդի դու Սուլում և Գոյասում։

Ամեն անգամ նա նոր պատմություններ էր հորինում՝ մեկ աղանդավորների զոհ էր ձևանում, մեկ պատմում, որ ծնողները ստիպել են զբաղվել մարմնավաճառությամբ։ Որպեսզի կասկածներ չառաջանային, նա իր մարմնի մեջ 200 մետաղական ասեղ էր խրել, որոնք էլ հայտնաբերվել էին բժշկական հետազոտության ընթացքում։ Նրան նախկինում էլ էին ձերբակալել, բայց խաբեբա կնոջը միշտ հաջողվում էր ջրից չոր դուրս գալ ու անցնել իր հին «արհեստին»։

Աշխարհում սա միակ «թատերականացված» խարդախությունը չէ։ Ոստիկաններն ամբողջ աշխարհում նմանատիպ այլ դեպքերի էլ են ականատես եղել։ Այնպես որ, բրազիլացի Ամանդան իր դերասանական տաղանդով միակը չէ, բայց հաստատ ամենափորձառուներից է, ում հաջողվել է 14 ամիս շարունակ խաբել մի ամբողջ ընտանիքի։

Ի դեպ, թեման այնքան «արդիական» է, որ վերջին տարիներին միանգամից մի քանի ֆիլմի ու մինի սերիալի սյուժեի է վերածվել։ 2009 թվականի «Որբը» թրիլլերում հերոսները որդեգրում են 9-ամյա մի աղջկա, որն իրականում 33-ամյա կին է, ով հազվագյուտ հորմոնալ հիվանդության պատճառով երեխայի տեսք ունի և շրջում է տարբեր որդեգրող ընտանիքներով։

Աղջիկը շատ լավ դաստիարակություն ունի, նկարում է, դաշնամուր է նվագում։ Բայց որոշ ժամանակ անց նրա անվան շուրջ սկսում են տարօրինակ դեպքեր տեղի ունենալ։ Ու ահա պարզվում է, որ Էսթերն ամենևին էլ իննամյա աղջիկ չէ, այլ 33-ամյա կին։ Ամեն անգամ նոր ընտանիք տեղափոխվելով՝ նա փորձում է գայթակղել ընտանիքի հորը, և եթե դա չի հաջողվում, սպանում է բոլորին։ Այս թեմատիկայով մեկ այլ էկրանավորում էլ Good American Family մինի սերիալն է։ Այն արդեն պատմությունը ներկայացնում է երկու հակադիր տեսանկյուններից։ Սփոյլ չենք անի, որովհետև այսքանից հետո գուցե թեման հետաքրքրի ու որոշեք նայել այն։

Անշուշտ, եթե կատակը մի կողմ թողնենք, ապա այս պատմությունները մեկ անգամ ևս ցույց են տալիս, թե որքան հեշտ կարող են որոշ մարդիկ օգտվել ուրիշների վստահությունից, շահարկել խղճահարությունն ու օգնության պատրաստակամությունը։ Ու սա այն դեպքերից է, երբ սարսափ ժանրի սյուժեն առանց որևէ չափազանցության ոգեշնչված է իրական կյանքից։

✍️ Նանե Մանուկյան / PAN

📊 Այս անգամ ինֆոգրաֆիկայում ներկայացնում ենք առևտրում խոշորագույն խաղացողներին. առաջատարներն են ԱՄՆ-ն, Չինաստանն ու Գերմանիան, իսկ Նիդերլանդների և Հոնկոնգի նման առևտրային կենտրոնները համաշխարհային առևտրում զգալիորեն գերազանցում են իրենց չափերը՝ https://lav.pan.am/ig68

Ֆինանսական շաբաթը՝ EasyPay-ի հետ

🇦🇲 Հազիվ էինք ուրախացել կենսաթոշակային ֆոնդերի եկամտաբերության 2025-ի երկնիշ թվից, երբ 2026-ի առաջին եռամսյակում նրանց հիմնական պորտֆելները թեթև «մինուս» գնացին: Իրականում այս բացասական եկամտաբերությունը դիվերսիֆիկացման պարտադիր գինն է։ Նախորդ տարի ֆոնդերի ակտիվները հասել էին 1.4 տրլն դրամի, ինչն անգամ ցանկության դեպքում չէր կարող ամբողջությամբ ներդրվել միայն ներքին շուկայում, քանի որ Հայաստանի ֆինանսական համակարգը չափազանց փոքր է նման ծավալի կապիտալ կլանելու համար: Ուստի, միջոցների մի մասը պարտադիր ուղղվում է գլոբալ շուկաներ, որոնք Մերձավոր Արևելքի լարվածության պատճառով ենթարկվել են բացասական ազդեցության: Բայց հիշեք՝ կենսաթոշակային կուտակումները երկարաժամկետ մարաթոն են, ու կարևոր է երկարաժամկետ արդյունքը, ոչ թե ընթացիկ «մինուս»-ները՝ https://krch.at/w9ngg

Այժմ՝ աշխարհում ուշագրավի մասին…

...ֆինանսներից

👠  Ֆինանսական հատվածում աշխատողների 42%-ը կանայք են, ովքեր շարունակում են թերներկայացված մնալ ղեկավար պաշտոններում. ու թեև AI-ն ավելի շատ է սպառնում կանանց հաստիքների ավտոմատացմանը, նաև հնարավորություն է ընձեռում՝ վերացնելու անհավասարությունները, եթե կանայք ակտիվորեն ներգրավվեն AI-ի կառավարման մեջ՝ https://krch.at/90jdb

🚀  Google-ը SpaceX-ին ամսական $920 մլն կվճարի xAI տվյալների կենտրոններում հաշվողական հզորությունների համար. գործարքը կիրականացվի SpaceX-ի IPO-ի նախաշեմին, որի գնահատումը գերազանցում է $1.75 տրլն-ը՝ https://krch.at/ylq7n

⚖️  Թրամփի մաքսատուրքերը դատարանի կողմից անվավեր ճանաչվելուց հետո արդեն վերադարձվել է ապօրինի հավաքագրված $166 մլրդ-ի կեսից ավելին. իսկ մյուս կեսի փոխհատուցումից կառավարությունը հրաժարվում է՝ պնդելով, որ դա պետք է ստանան միայն այն ընկերությունները, որոնք անձամբ մասնակցել են դատական հայցերին՝ https://krch.at/pawtb

...տնտեսությունից

✍🏻  OpenAI-ն էլ գործարկել է նոր հետազոտական ծրագիր, որի միջոցով հնարավորություն կտրվի ուսումնասիրել AI-ի ազդեցությունն աշխատաշուկայի և տնտեսության վրա. դիմումները կընդունվեն մինչև հուլիսի 5-ը՝ https://krch.at/usro4

⚔️  ԱՄՆ-Իրան պատերազմի պատճառով համաշխարհային տնտեսությունը տարեկան կորցնում է մոտ $2.2 տրլն ՀՆԱ. ընդ որում, ամենաշատը տուժում է Իրանը՝ մինչև 25% տնտեսական անկում և $350 մլրդ-ի ենթակառուցվածքային վնասներ՝ https://krch.at/knobz

😤  Իսկ ԱՄՆ-ում սպառողները ջղային են՝ պատճառը ոչ միայն բարձր գներն են, այլև ընկերությունների կողմից մատուցվող անորակ սպասարկումը, թաքնված վճարները. ժամանակի ու նյարդերի տեսքով տնային տնտեսությունները տարեկան $165 մլրդ վնաս են կրում՝ https://krch.at/plg8c

...ֆինտեխից

🪄  Cash App-ը ներկայացրել է «կախարդական փայտիկի» տեսքով վճարային գաջեթ, որով հնարավոր է անhպում վճարումներ կատարել. սարքը նպատակ ունի գրավել Gen Z-ի (կամ ավելի երիտասարդ) օգտատերերին՝ վճարման պրոցեսը վերածելով զվարճալի երևույթի՝ https://krch.at/eulf8

📈  Ֆինտեխ հատվածն էլ գրանցել է $504 մլրդ ռեկորդային եկամուտ (տարեկան 22% աճ). ոլորտն աճում է ավանդական բանկերից չորս անգամ ավելի արագ և ապահովում է համաշխարհային ֆինանսական եկամուտների 4%-ը՝ https://krch.at/d5x8h

🤜  Visa-ն և Mastercard-ը Coinbase-ի հետ ակտիվ պայքարի մեջ են AI գործակալների կողմից կատարվող վճարումների վերահսկողության համար. երկու տեխնոլոգիական հսկան էլ միլիարդավոր դոլարների ներդրումներ են անում stablecoin-ների ենթակառուցվածքներում՝ https://krch.at/515v9

...կրիպտոյից

🏡  Իսկ Coinbase կրիպտոբորսան պաշտոնապես ձևակերպել է առաջին հիփոթեքային վարկը՝ Bitcoin-ի գրավադրմամբ՝ https://krch.at/nk6x6

🔻  Bitcoin-ն էլ հասցրել է պատմական անկում գրանցել՝ նվազելով $60,000-ից ցածր և կորցնելով անցյալ տարվա $126,000 ռեկորդային գնի կեսը. անկում են ապրել նաև ավելի փոքր կրիպտոարժույթները՝ Ethereum-ը նվազել է մոտ 13%-ով՝ հասնելով 2025 թվականի ապրիլից ի վեր ամենացածր մակարդակին՝ https://krch.at/mcqa2

💰  Նման անկման պատճառներից է Bitcoin ETF-ներից ներդրումների արտահոսքը՝ 13 օր անընդմեջ տևած արտահոսքի պատճառով շուկայից դուրս է եկել արդեն $4.4 մլրդ՝ մեծ մասը խոշոր խաղացողների «ձեռքերով»՝ https://krch.at/svghn

🤟 Եվ հիշեք՝ միշտ կատարեք երկարաժամկետ ներդրումներ, որպեսզի այսօր կորուստ ունենալու դեպքում բավականաչափ ժամանակ ունենաք նորմալ անհանգստանալու համար~

Իսկ հիմա՝ ամենաուշագրավ իրադարձությունների մասին.

🎬  Կինոյից…

▪️  Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմացանկը խիստ բազմաժանր է, և ռեժիսորի նոր ֆիլմի առիթով կինոգործիչները, գրողներն ու կինոքննադատները բացահայտում են, թե նրա հարուստ կինոժառանգությունից որոնք են իրենց համար ամենանշանակալի գործերը՝ https://tinyurl.com/2jzw5xs6

▪️  «Տաքսու վարորդը» ֆիլմի պրեմիերայից 50 տարի անց ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեն, սցենարիստ Փոլ Շրեդերը և գլխավոր դերակատարներ Ռոբերտ դե Նիրոն ու Ջոդի Ֆոստերը կրկին հանդիպել են, պատմել ֆիլմի ստեղծման ընթացքի մասին և զուգահեռներ անցկացրել մեր օրերի հետ՝ https://tinyurl.com/yykdkvc9

🇦🇲  Երևանում ընթանում է «Մէկ կադր» կարճ ֆիլմերի 24-րդ միջազգային կինոփառատոնը, որն անցկացվելու է մինչև հունիսի 15-ը. Ծանոթացեք փառատոնի այս տարվա ծրագրին ու ընտրեք ձեր նախընտրելի ֆիլմերը՝ https://tinyurl.com/mutfvhjv

🏛️  Կերպարվեստից…

▪️  Միացյալ Նահանգներում բացվել է Ռաֆայելի ստեղծագործական ժառանգությանը նվիրված առաջին համապարփակ ցուցահանդեսը.  Ցուցանմուշները բերվել են Լուվրից, Վատիկանի թանգարաններից, Պրադոյից և Բրիտանական թանգարանից՝https://tinyurl.com/ycx6havd

▪️  Մաուրիցիո Կատելանի աղմկահարույց բանանը կրկին անհետացել է. Սա արդեն երկրորդ դեպքն է, երբ ժամանակակից արվեստի ամենաքննարկվող էքսպոնատներից մեկը  գողանում են թանգարանից՝ https://tinyurl.com/3afdz6jt

🇦🇲  Հունիսի 21-ին տարին կիսվում է և ցերեկը՝ լույսը, գերազանցում է գիշերվան. Հենց այդ օրն էլ «Լիվըր» արվեստի մենեջմենթի ընկերությունը հրավիրում է բացահայտելու արվեստն իր տարբեր դրսևորումներով՝ https://tinyurl.com/h6fmxvbs

📚  Գրականությունից…է

▪️  Իսպանացի գրող Ռոզա Մոնտերոն անդրադառնում է այն կարծրատիպին, թե ստեղծագործող մարդիկ ի սկզբանե հակված են ալկոհոլի և թմրամիջոցների կախվածությանը. Ինչպե՞ս են վնասակար սովորություններն անդրադարձել գրողների տարբեր սերունդների վրա՝ https://tinyurl.com/598wvnts

▪️  Գրող Հոլի Բլեքը լուրջ ջանքեր է գործադրում և փորձում ընթերցողին ապացուցել, որ տպագիր գրաֆիկան անգնահատելի դեր ունի արվեստում. Կարդացեք, թե ինչո՞ւ է այս ուղղությունը համարվում ինքնուրույն ու տպավորիչ երևույթ` https://tinyurl.com/4prm3996

🇦🇲  Հունիսի 27-ին Newmag-ն ու Yeraz Projects-ը հրավիրում են ամառվա ամենասպասված գրական, մշակութային ու այս տարի նաև մարզական փառատոնին՝ նույն վայրում, նույն էներգիայով, բայց նոր մասշտաբով. Հատուկ հյուր՝ Հենրիխ Մխիթարյան՝ https://tinyurl.com/jc9x5hjc

🎻  Դասական երաժշտությունից…

▪️  Ամեն ամառ Հունգարիայի մայրաքաղաքում անցկացվում է Festival Academy Budapest-ը՝ նորարարական լուծումներով իրադարձություն, որտեղ դասական երաժշտության լեգենդներն ու ապագա աստղերը հանդես են գալիս նույն բեմում՝ https://tinyurl.com/y93dmbex

▪️  Ջութակահար Ալինա Իբրագիմովան և դաշնակահար Սեդրիկ Տիբերգյենը դասական ալբոմ են թողարկել, որի շրջանակում ներկայացնում են Բեթհովենի չորս սոնատի նոր, էլեգանտ ու տպավորիչ մեկնաբանություններ՝ https://tinyurl.com/28xvw7mp

🇦🇲  Հունիսի 19-ին Կամերային երաժշտության տանը կհնչեն սիմֆոնիկ ռոք հիթեր. Mystery Ensemble նվագախումբն իր կրքոտ, վիրտուոզ, զգացմունքային կատարմամբ ձեզ կտեղափոխի կուլտային ռոք խմբերի հանրաճանաչ երաժշտության աշխարհ՝ https://tinyurl.com/2nn3anjv

🎶  Ժամանակակից երաժշտությունից…

▪️  Եթե այլմոլորակայինը ձեզ հարցներ՝ «ի՞նչ է երաժշտությունը», ի՞նչ երաժշտական կատարում կմիացնեիք նրա համար. Այս հարցի պատասխաններով կազմվել է մի ծավալուն փլեյլիստ, որին կարող եք ծանոթանալ այստեղ՝ https://tinyurl.com/5aztpb3x

▪️  Փոլ ՄաքՔարթնին իր 18-րդ սոլո ալբոմում անդրադառնում է անցյալին ու պատմում, թե ինչպես են The Beatles-ի իր ընկերներն ու Oasis խումբը ոգեշնչել ստեղծելու այս նոստալգիկ ձայնասկավառակը՝ https://tinyurl.com/2w3yevx3

🇦🇲  Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունը հունիսի 22-ին հրավիրում է երիտասարդ կիթառահար, «ՀԲԸՄ-ն բացահայտում է տաղանդներ» մրցույթի Գրան Պրի մրցանակակիր Էդուարդ Հրմուշյանի համերգին՝ https://tinyurl.com/4u2vudmu

Քաղաքական կերպարի ստեղծման գաղափարը շատ ավելի հին է, քան ժամանակակից քաղաքականությունը։ Թագավորներն իրենց դեմքերն էին դրոշմում մետաղադրամների վրա, կայսրերը քաղաքները լցնում էին արձաններով, հեղափոխականներն իրենց կերպարը վերածում էին պաստառների, իսկ բռնապետները հնարավոր ամեն տեղ տարածում էին իրենց դիմանկարները, մինչև որ պատկերը գրեթե կրոնական պաշտամունքի էր վերածվում։ Ժողովրդավարական առաջնորդները նույնպես ժամանակի ընթացքում սովորեցին այս հնարքները՝ պետք է բարոյական, հասարակ ու անկոտրում երևային։

Ու ամենևին էլ պատահական չէ, որ պատմական տարբեր ֆիգուրների և քաղաքական գործիչների դիմանկարներն ու լուսանկարները միշտ շատ ավելի խորը ուղերձ ունեն, քան կարող է առաջին հայացքից թվալ։ Զինվորական վերարկուն կարգապահության մասին կարող է հուշել, մուգ կոստյումը՝ լրջության, անգամ ծխամորճը, թագը ու շապիկը կարող են քաղաքական առասպելաբանության մաս դառնալ։ Ուստի առաջնորդի հանրային կերպարը միայն նրա կենսագրությունն ու գործերը չեն։

Հիմա այս ամենը քննարկենք մի քանի հստակ օրինակներով։ Եվրոպական պատմության մեջ քիչ դիմանկարներ կան, որոնք իշխանությունն այնքան վստահորեն են ներկայացնում, որքան Լուի XIV-ի 1701 թվականի դիմանկարն է։ Ֆրանսիայի թագավորն այստեղ պատկերված է այնպիսի շեշտադրումներով, որ դիտելիս ասես մի ամբողջ համակարգ տեսնես ու ոչ թե մեկ անհատ։ Արարողակարգային կոշիկներից մինչև կարմիր վարագույրն ու ծանր հագուստի գործվածքը՝ կտավում ամեն ինչ դասավորված է հստակ նպատակով, որևէ ավելորդ ու պատահական իր կամ գույն չկա։

Կտավն ուսումնասիրելիս արվեստաբաններից մեկը մի հետաքրքիր դիտարկում էլ է անում։ Դիմանկարի ստեղծման ժամանակ Լուի XIV-ը 60-անց էր, բայց նկարիչը որևէ կերպ տարիքը որպես թուլություն կամ տկարություն չի ներկայացրել։ Թագավորի դեմքը հասուն ու զուսպ է, կեցվածքը՝ ինքնավստահ։ Տարիքը միայն իմաստնություն է խորհրդանշում։ Լուի XIV-ը շատ լավ հասկանում էր, որ հանրային կերպարի ստեղծումը հստակ գործիք է։ Շարժումները, ծիսակարգերը, ճաշերը, արարողություններն ու անգամ հագուստը կառավարման մեխանիզմի մաս էին կազմում, և այս դիմանկարը պատկանում է հենց այդ նույն միջավայրին։

Երբ խոսում ենք տպավորիչ պատկերի ու ուժի ցուցադրման մասին, ապա Նապոլեոն Բոնապարտին պատկերած Ժակ-Լուի Դավիդի կտավը միանշանակ լավագույն օրինակներից է։ Ռազմական ավանդույթն արտացոլող այս պատկերը պատմականորեն ասոցացվում է կայսրերի, թագավորների և ռազմական հերոսների հետ։ Նկարիչը անուղղակիորեն Բոնապարտին կապում է նաև անցյալի մեծագույն զորավարների հետ, դե, իսկ  ժայռերի վրա փորագրված անունները առաջնորդին դասում են համաշխարհային պատմության մեծագույն նվաճողների շարքին։

Կտավում ամեն բան ասես դեպի վեր է բարձրանում, լեռնային ճանապարհը ևս վեր է ձգվում։ Կոմպոզիցիան ռազմական լոգիստիկան վերածում է առասպելի։ Իրականում բանակները լեռները դժվարությամբ են անցնում, բայց այս պատկերում լեռները Նապոլեոնին բացարձակապես չեն «փոքրացնում»։ Նապոլեոնի կերպարի կերտման գլխավոր դասը հետևյալն է՝ ազդեցիկ լինելու համար պարտադիր չէ, որ քաղաքական դիմանկարը ռեալիստական լինի։ Ավելին՝ նրա ուժը հաճախ հենց «անիրական» թվալու մեջ է։ Ժակ-Լուի Դավիդի կտավում Նապոլեոնը փաստագրական հերոս չէ՝ առասպել է։

Անցում կատարենք դեպի 1800-ականներ։ Աբրահամ Լինքոլնի կերպարն ազդեցիկ է, որովհետև այն մերժում է փայլն ու շքեղությունը։ Ալեքսանդր Գարդների 1865 թվականի դիմանկարում Լինքոլնի հայացքը խիստ է, լուրջ, խորը կնճիռներով ու շատ իրական։ Լուսանկարը հայտնի է նաև պատկերի վրա երևացող ճաքի պատճառով, որն առաջացել էր վնասված ապակե նեգատիվի հետևանքով։ Բայց անգամ այդ ճաքը դիմանկարին հավելյալ շերտ է հաղորդել, դրան հուզական նշանակություն են տվել, իբրև Լինքոլնը փորձում է միավորել պառակտված երկիրը։

Ի տարբերություն արքայական դիմանկարների՝ Լինքոլնի կերպարը չի հենվում ոսկու, թավիշի կամ էլ զինվորական շուքի վրա։ Նրա ազդեցության հիմքում պարզությունն ու խստությունն է, որտեղ անգամ մեկ հայացքը ստեղծում է քաղաքական իշխանության մեկ այլ տեսակ, որը բարոյական լրջության վրա է հիմնված։

Առհասարակ, լուսանկարչությունը հսկայական դեր է խաղացել Լինքոլնի հանրային կերպարի ստեղծման ու կառուցման գործում։ Սա պատմական մի ժամանակաշրջան էր, երբ լուսանկարչությունը քայլ առ քայլ քաղաքական իմիջի ձևավորման առանցքն էր դառնում։ Սա օգնում էր քաղաքական գործիչներին մի փոքր ավելի մոտեցնել քաղաքացիներին, իրական ու «նրանցից մեկը լինելու» զգացումն ամրապնդել։

Իհարկե, լուսանկարչությունը չէր արտացոլում բացարձակ ճշմարտությունը. Կադրը, լույսը, դիրքն ու անգամ հայացքը նախապես հստակ որոշված էր։ Քաղաքական դիմանկարների դարաշրջանում սա կարևոր էր, քանի որ առաջնորդի դեմքն ու կերպարը պետք է դառնային խորհրդանիշ։ Սպանությունից հետո Լինքոլնի կերպարն է՜լ ավելի մոնումենտալ դարձավ, և լուսանկարները ճանապարհ հարթեցին արձանների, հուշահամալիրների, թղթադրամների և հավաքական հիշողության համար, որտեղ Լինքոլնի կերպարը քաղաքականից վերածվեց պատմականի։

Ուինսթոն Չերչիլի դիմանկարի պատմությունը շատ ավելի հետաքրքիր երանգներ ունի, որովհետև ունեցած ինֆորմացիան էլ ավելի շատ է։ Պատմական հայտնի լուսանկարի հեղինակը հայկական արմատներով լուսանկարիչ Յուսուֆ Քարշն է։ 1941 թվականին Չերչիլը ժամանել էր Օտտավա, նախատեսված էր ելույթ՝ հաայնքների պալատում։ Այդ ժամանակ, առանց նախապես պայմանավորվելու և համաձայնեցնելու, Կանադայի վարչապետ Մաքենզի Քինգը Չերչիլին առաջարկում է ֆոտոսեսիա կազմակերպել։ Հանկարծակի արված առաջարկը առաջին հայացքից Չերչիլին դուր չի գալիս, հետո որոշում է համաձայնել։

Չերչիլի կերպարը շատերի մոտ ասոցացվում է նրա սիգարով ու անգամ անսովոր կլիներ լուսանկարում քաղաքական գործչին առանց սիգար տեսնել։ Նա մի խիստ հայացք է նետում երիտասարդ լուսանկարչի կողմն ու սիգարը բերանում տեղավորվում լուսանկարի համար։ Առաջին կադրն արված է ու… անհաջող է։ Քարշը միանգամից զգում է, որ խնդիրը հենց սիգարի մեջ է ու Չերչիլին խնդրում է բերանից հանել սիգարը։ Քաղաքական գործիչն, իհարկե, չի համաձայնում, երևի մտքում նաև հարցնում է «ո՞վ է առյուծի կաթ կերած այս երիտասարդը»։

Ամեն դեպքում, Քարշի համար առավել կարևոր էր իր պատկերացրած կադրը ստանալը։ Դրա համար որոշում է իրավիճակը վերցնել իր ձեռքն ու պարզապես «խլել» սիգարը Չերչիլի բերանից։ Բայց «խլել» բառն այստեղ մի փոքր չափազանցված է, որովհետև մինչև վերցնելը Քարշը շատ քաղաքավարի կերպով հավելել էր՝ «Ես ներողություն եմ խնդրում»։

Չերչիլի բերանում այլևս չկար սիգար, բայց նրա դեմքին դաջված էին նախ անսպասելիության, հետո դժգոհության, իսկ վերջում արդեն «համակերպված» լինելու հայացքները։ Իսկ ավելի ուշ անգամ Չերչիլի համար էր հստակ, որ Քարշն իր մտքում տեսած կադրը ստանալու համար ոչինչ չի խնայի, ուր մնաց՝ անհանգստանա դիմացինին որևէ մասնագիտական «հրագանք» տալ։

Հենց այս լուսանկարն էլ դարձավ Յուսուֆ Քարշի հաջողության բանալին և երիտասարդ լուսանկարչին միանգամից ճանաչելի ու ընկալելի դարձրեց դաշտում։ Նկարի շուրջ անգամ հոդվածներ էին գրվում, Քարշը Չերչիլի դիմանկարը 100 դոլարով վաճառել էր «Life» ամսագրին, ու թեև հետո զղջում էր այս որոշման համար, բայց իրականում լուսանկարի արժեքը գումարի մեջ չէր, այլ այն ազդեցության, որ այն թողեց լուսանկարիչ Քարշի կենսագրության մեջ։ Ի դեպ, հետագայում Չերչիլի այս նկարը վերածվել է հուշային դրոշմանիշի, վրան էլ նշված է՝ «Լուսանկարիչ՝ Յուսուֆ Քարշ»:

Այսպիսով հերթական անգամ փաստենք, որ առաջնորդի հանրային կերպարը երբեք սոսկ արտաքինի մասին չէ։ Այն պիտի արտահայտի տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական ու հանրային իրականությունը, գործչի ուժեղ կողմերը, երբեմն՝ նաև խոցելի։

Քննարկված պատկերները տարբեր են, բայց մեկ ընդհանուր սկզբունք ունեն՝ իշխանությունը դեմք պետք է ունենա ու այդ դեմքը պիտի սկզբունք, արժեք, գաղափար փոխանցի։ Պալատների պատերին, մետաղադրամների ու պաստառների վրա, այսօր արդեն էկրաններին՝ նպատակը մեկն է՝ առաջնորդի հեղինակությունը դարձնել տեսանելի, ընկալելի, հուզական կապ ստեղծող։ Ահա, թե ինչու են կարևոր առաջնորդների դիմանկարները։ Փաստենք, որ դրանք վաղուց արդեն պատմության դեկորատիվ մնացորդներ չեն։ Ավելի շատ քաղաքական փաստաթղթեր են, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են հասարակությունները պատկերացնում ուժը, օրինականությունը, բարոյականությունը, հաղթանակը, կարգուկանոնը։

✍️ Նանե Մանուկյան / PAN

Կինոյի նորությունների մասին.

🇮🇷  Վախճանվել է ֆրանկո-իրանցի ռեժիսոր Մարջան Սատրապին` https://krch.at/8ubul

👾  Սքանչելի Scavengers Reign-ի համահեղինակ Ջո Բենեթը նոր անիմացիոն սերիալ է ստեղծում` https://krch.at/rsc9w

💰  Backrooms-ը A24 ստուդիայի առաջին ֆիլմն է, որ ամերիկյան վարձույթում հավաքել է ավելի քան $100 մլն` https://krch.at/g7yfi

📝  Ի դեպ, Քեյն Փարսոնսն արդեն սիքվելի համար սցենարիստ է փնտրում` https://krch.at/cah0a

👱‍♀️  Սիդնի Սուինին կխաղա Կատրինա Վան Տասսելին` Sleepy Hollow-ի վերաիմաստավորման մեջ` https://krch.at/csnud

🎥  Նոր սերիալային Stargate-ը փակել են` https://krch.at/3mt43
Այդուհանդերձ, Amazon-ը դեռ հետաքրքրված է ֆրանշիզը շարունակելով

⚔︎  Ալան Ռիչսոնի մասնակցությամբ War Machine ֆանտաստիկ մարտաֆիլմը սիքվել կունենա` https://krch.at/om51s

😱  Օ՜ սարսափ, Մարտին Սկորսեզեն իր նոր ֆիլմին նախապատրաստվելիս AI է օգտագործել` https://krch.at/glzgs

▶️  Էլ ավելի սարսափելի է, որ Զակ Սնայդերը նկարում է Escape from New York-ի ռիմեյքը` https://krch.at/n11aq
Խնդրում ենք` միայն թե իրեն սցենարից հեռու պահեք

🎞️  Evil Dead Burn-ը դեռ էկրաններ չի բարձրացել, իսկ հաջորդ ֆիլմի նկարահանումներն արդեն ավարտվել են` https://krch.at/s8fy4

Ի՞նչ դիտել կինոթատրոններում.

▪️ Backrooms-ը, գոնե հասկանալու համար, թե ինչ հորրորներ է սիրում նոր սերունդը` https://krch.at/wer1u

▪️ Կամ հին սերնդի սիրելի Scary Movie-ի նոր մասը` https://krch.at/029id

▪️ Կամ էլ Masters of the Universe-ի ռեբութը` https://krch.at/3k25b

🤟  Նայեք կինո, սիրեք կինոն, ու սպասեք մեր հաջորդ էպիզոդին~

Հենց անանուն, իռացիոնալ, ֆիզիկապես հավաստի այս զգացողությունն է ընկած վերջին տասնամյակի ամենատարօրինակ մշակութային ֆենոմեններից մեկի հիմքում։ Մայիսի 29-ին ամերիկյան վարձույթ դուրս եկավ A24 ստուդիայի Backrooms ֆիլմը՝ Չիվիթել Էջիոֆորի ու Ռենատե Ռեյնսվեի մասնակցությամբ: Այն բեմադրել է 20-ամյա յութուբեր Քեյն Փարսոնսը, ով դեռ մի քանի տարի առաջ սիրողական տեսանյութեր էր նկարահանում Կալիֆոռնիայի Պետալումա քաղաքի իր սենյակում: Քննադատներն արդեն դեբյուտն անվանում են «սարսափելի վստահ», իսկ Rotten Tomatoes-ում նրան տվել են 87%։ Առաջին ուիքէնդին $10 մլն բյուջեով ֆիլմն արդեն աշխատել է շուրջ $110 մլն, ու անհրաժեշտ է հասկանալ` ինչ է տեղի ունեցել։

Առաջին հերթին պետք է հիշել. սա ուղղակի պատմություն չի այն մասին, թե ինչպես յութուբյան բլոգերը հայտնվեց մեծ կինոյում: Սա ավելի շուտ պատմություն է այն մասին, թե ինչպես ինտերնետը հորինեց սեփական միֆոլոգիան ու թե ինչու է այն մեզ ավելի վախեցնում, քան ցանկացած պրոֆեսիոնալ սցենարիստ: PAN-ը կփորձի բացատրել։

Մաս 1. Դեղին պատեր

Մեմ, որը դարձավ առասպել

2019-ի մայիսին 4chan իմիջբորդում հայտնվեց անանուն գրառում: Ինչ-որ մեկը պարզ թեմա էր ստեղծել. կիսվեք լուսանկարներով, որոնք ձեզ անհանգստացնում են: Առաջին պատասխանների թվում լուսանկար էր` մշուշոտ, ակնհայտորեն սիրողական, նկարված ինչ-որ ոչ բնակելի տարածքում: Դեղին պատեր՝ մոնոտոն միջնապատերով: Ակուստիկ սալիկներից առաստաղ: Ֆլուորեսցենտ լույս, որը չի լուսավորում, ավելի շուտ ճնշում է: Անորոշ գույնի գորգ։

Լուսանկարին կցված էր կարճ տեքստ, որն անմիջապես դարձավ վիրուսային քոփիպաստա՝ պատճենվելով ու տարածվելով ամբողջ ինտերնետում։ Ներկայացնում ենք այն բառացի, որովհետև հենց դրա մեջ է ամփոփված ֆենոմենի ամբողջ գենետիկական կոդը.

«Եթե դու պատահաբար սխալ տեղում noclip-վես իրականության միջով, ապա կհայտնվես Backrooms-ում՝ մոտ վեց հարյուր միլիոն քառակուսի մղոն պատահականորեն դասավորված դատարկ սենյակներում: Թաց գորգի հոտ, դեղին պատեր, ֆլուորեսցենտ լամպերի սպիտակ տզզոց առավելագույն ձայնով, ու ո՛չ ելք, ո՛չ վերջ, ո՛չ էլ հույս: Աստված չանի, եթե լսես, որ ինչ-որ տեղ խավարում ինչ-որ բան է քայլում, որովհետև այն նույնպես գիտի, որ դու այստեղ ես»:

«Noclip» բառն այստեղ առանցքային է: Համակարգչային խաղերում այն նշանակում է իրավիճակ, երբ խաղային կերպարը դադարում է փոխազդել լեվելի երկրաչափության հետ ու անցնում է պատերի միջով: Խաղային կերպարը բառացի դուրս է ընկնում քարտեզից ու հայտնվում է դրա սահմաններից այն կողմ՝ դատարկ տարածության մեջ, որն ընկած է այն ամենի միջև, ինչը գոյություն ունի ու ինչն ընդհանրապես չպետք է գոյություն ունենա: Անանուն հեղինակը վերցրեց այս տեխնիկական տերմինն ու վերածեց այն էքզիստենցիալ սարսափի ալեգորիայի. ի՞նչ կլինի, եթե հնարավոր լինի պատահաբար դուրս ընկնել ոչ թե խաղի լեվելից, այլ հենց իրականությունից:

Սա հանճարեղ քայլ էր: Համակարգչային խաղերի վրա մեծացած սերունդն ալեգորիան ակնթարթորեն որսաց մարմնական մակարդակում։ Ամեն մեկն ուներ անհարմար այդ փորձը, պահը, երբ խաղի սովորական մեխանիկան խափանվում է, ու դու հայտնվում ես «դրսում»։ Backrooms-ն առաջարկեց այս փորձառությունը տեղափոխել իրական աշխարհ, ինչով ծանոթ երևույթը դարձավ իսկապես սարսափելի։

Բնականաբար, ինտերնետն անմիջապես սկսեց շինարարությունն այս պարարտ հիմքի վրա: Հայտնվեցին «լեվելները». Level 0 (հենց այն դեղին սենյակները), Level 1 (հսկայական արդյունաբերական պահեստ), Level 2 (մութ տեխնիկական թունելներ), ու այսպես շարունակ` մինչև հարյուրավոր ու հազարավոր նկարագրված տարածքներ: Հայտնվեցին էակներ։ Հայտնվեցին «վերապրածներ», ովքեր վարում էին առցանց օրագրեր: Հայտնվեցին ամբողջական վիքիներ, որոնք կազմակերպված էին որպես իրական հետազոտական կազմակերպությունների գիտելիքների բազաներ: Backrooms-ը վերածվեց քրաուդսորսինգային միֆոլոգիկ նախագծի, կոլեկտիվ անգիտակցականի, որը կառուցվում է իրական ժամանակում:

Քեյն Փարսոնս. Blender-ով ու տեսախցիկով դեռահասը

Քեյն Փարսոնսը տասնչորս տարեկան էր, երբ առաջին անգամ տեսավ օրիգինալ գրառումը: Իր իսկ խոսքով՝ պատկերը շաբաթներ շարունակ հետապնդում էր իրեն. նա տեսնում էր այն ամենուր, տարբեր հարթակներում, տարբեր համատեքստերում։ «Դրանում ինչ-որ արքետիպային, ինչ-որ ճակատագրական բան կար», - հիշում է նա ֆիլմի էկրաններ բարձրանալուց քիչ առաջ Esquire-ին տված հարցազրույցում։

2022-ի հունվարին արդեն տասնվեց տարեկան Փարսոնսը յութուբում հրապարակեց ինը րոպեանոց կարճամետրաժ ֆիլմ՝ The Backrooms (Found Footage) անվանմամբ։ Նա ֆիլմը ստեղծել էր տնային պայմաններում. եռաչափ միջավայր ստեղծելու համար օգտագործել էր Blender գործիքը, Adobe After Effects-ը` փոստփրոդաքշնի համար` այդ ամենի վրա ծախսելով մոտ մեկ ամիս: Տեսանյութը սկսվում է սիրողական տեսագրության իմիտացիայով. տեսախցիկով մարդը հայտնվում է դեղին միջանցքներում, նա դանդաղ ու մեթոդաբար, առանց որևէ խոսքի սրում է կլաուստրոֆոբիայի ու անհուսության մթնոլորտը:

Տեսանյութը հավաքեց ավելի քան 70 միլիոն դիտում: Այն անվանեցին յութուբի ամենասարսափելի հոլովակը։ Փարսոնսը ստացավ Creator Honor Award մրցանակը Streamy Awards 2022-ում ու շարունակեց նկարել սերիան։ Արդյունքում թողարկվեց քսաներեք էպիզոդ, որոնք միավորվեցին ամբողջական նարատիվային տիեզերքի մեջ. պատմություն Async կոչվող հետազոտական ինստիտուտի մասին, որը հայտնաբերել էր Backrooms-ը 1990-ականներին ու սկսել ուսումնասիրել այն՝ կանխատեսելի աղետալի հետևանքներով:

2023-ի փետրվարին A24 ստուդիան պաշտոնապես հայտարարեց լիամետրաժ էկրանավորման մասին։ Որպես պրոդյուսերներ հանդես եկան Շոն Լևին ու Ջեյմս Վանը: Սցենարը գրեց Ուիլ Սուդիկը: Նկարահանումներն անցկացվեցին Վանկուվերում՝ 2025-ի հուլիսից օգոստոսն ընկած ժամանակահատվածում: Նկարահանման հրապարակում կառուցվեց ավելի քան երեք հազար քառակուսի մետր մակերեսով պրակտիկ դեկորացիա՝ այնքան համոզիչ, որ նկարահանող խմբի անդամները իսկապես մոլորվում էին դրանցում։

Ֆիլմն էկրաններ բարձրացավ ու երկրպագուներին տվեց ճիշտ այն, ինչ խոստացվել էր: 20-ամյա երիտասարդը նկարեց ֆիլմ, որն աշխատում է: Բայց հասկանալու համար, թե ինչու դա տեղի ունեցավ, ու թե ինչու է դա առհասարակ հնարավոր, պետք է մեկ քայլ հետ անել ու նայել ավելի լայն լանդշաֆտին:

Մաս 2. Միֆոլոգիան` միֆոլոգիայի ավարտից հետո

Ի՞նչ է քրիփիպաստան ու որտեղի՞ց է այն առաջացել

«Creepypasta» բառը «creepy» (վախենալու) ու «copy-paste» (պատճենել ու տեղադրել) բառերի խառնուրդն է: Դրանք անանուն հորրոր պատմություններ են, որոնք ինտերնետում տարածվում են թվային վիրուսների նման. վերահասցեագրվում են, վերապատմվում, լցվում մանրամասներով, փոխվում վերջաբաններում և այլն։ Սա թվային բանահյուսություն է, քաղաքային լեգենդներ` գերարագ ինտերնետի դարաշրջանում:

Ժանրը գոյություն ուներ շատ ավելի երկար ժամանակ, քան ստացել է իր անվանումը: Դեռ 2000-ականների սկզբին Something Awful ու 4chan ֆորումներում հայտնվում էին անանուն պատմություններ «մեկ գիշերվա համար»։ Բայց քրիփիպաստայի իրական ծաղկումը տեղի ունեցավ մոտավորապես 2009-ից 2015 թվականներին՝ Creepypasta Wiki-ի ի հայտ գալուն զուգահեռ, որտեղ հարյուրավոր օգտատերեր հրապարակում ու խմբագրում էին պատմությունները՝ ժանրը վերածելով կոլեկտիվ նախագծի:

Քրիփիպաստայի ամենակարևոր առանձնահատկությունը հավաստիության իմիտացիան է: Ի տարբերություն ավանդական հորրորի, որը բացահայտորեն հայտնում է իր` հորինվածք լինելու մասին, քրիփիպաստան հանդես է գալիս որպես վավերագրական պատում։  Պատմությունները գրված են առաջին դեմքից, պարունակում են կոնկրետ մանրամասներ (անուններ, ամսաթվեր, հասցեներ), հաճախ ուղեկցվում են «ապացույցներով»՝ լուսանկարներ, սքրինշոթեր, տեսագրություններ։ Ընթերցողը պետք է գոնե մի ակնթարթ կասկածի. իսկ միգուցե սա ճշմարտությո՞ւն է: Սա քրիփիպաստան դարձնում է խարույկի շուրջ պատմվող վախենալու պատմությունների ավանդույթի անմիջական ժառանգորդը, սակայն մի սկզբունքային տարբերությամբ. ինտերնետը հեռացրել է միջնորդին: Նախկինում լեգենդը փոխանցում էր կոնկրետ մարդ, ու պատմության հավաստիությունը կախված էր այդ մարդու հեղինակությունից: Հիմա լեգենդը ստեղծում է անոնիմը, ու հենց անոնիմությունն է դրան հատուկ ուժ տալիս: Մենք չգիտենք, թե ով է դա գրել: Մենք չենք կարող հարցնել: Աղբյուրը տարրալուծվում է ցանցում, իսկ լեգենդը սկսում է ապրել սեփական կյանքով:

Backrooms-ը իդեալական քրիփիպաստա է. անոնիմ ծագում, կոնկրետ դետալներ (վեց հարյուր միլիոն քառակուսի մղոն՝ աբսուրդային թիվ` մատուցված վավերագրական լրջությամբ), հենում համընդհանուր փորձի վրա (բոլորն են եղել ամայի, ոչ բնակելի տարածքներում) ու բաց ավարտ, որը հրավիրում է ընդլայնել առասպելը: Հենց այդ պատճառով հազարավոր մարդիկ սկսեցին գրել շարունակություններ, նկարել քարտեզներ, ստեղծել տեսանյութեր։ Այս ֆենոմենը ստեղծված էր կոլեկտիվ դառնալու համար:

Սակայն Backrooms-ը հեռու է միակ օրինակը լինելուց: Նրան զուգահեռ ինտերնետում աճում է այլ նմանատիպ ֆենոմենների մի ամբողջ էկոհամակարգ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր ձևով է փոխակերպում վախի մեխանիկան: Հասկանալու համար, թե ինչ է կատարվում հորրոր ժանրի հետ թվային մեդիայի դարաշրջանում, պետք է ուսումնասիրել նաև դրանք։

Մաս 3. Թվային հորրորի ատլասը

1. SCP Foundation. բյուրոկրատիա անդունդի եզրին

Եթե Backrooms-ը վախի պոեզիան է, ապա SCP Foundation-ը՝ դրա հանրագիտարանը: Նախագիծը սկիզբ է առել 2008-ին 4chan ֆորումում, իսկ հետո ձեռք է բերել սեփական կայքը: Անվանումը բացվում է որպես «Secure, Contain, Protect». հենց այսպես է կոչվում հորինված կազմակերպությունը, որը զբաղվում է իրականության բնականոն ընթացքին խոչընդոտող անոմալ օբյեկտների, երևույթների ու էակների ուսումնասիրությամբ և պահմամբ: Յուրաքանչյուր նման օբյեկտ ստանում է համար (SCP-001, SCP-173, SCP-682...) ու մանրամասն նկարագրություն՝ գիտական-բյուրոկրատական դոսյեի ֆորմատով՝ սպառնալիքի դասակարգում, պահման ընթացակարգեր, հայտնաբերման պատմություն, միջադեպերի մասին հաշվետվություններ:

Հենց ձևն է եզակի դարձնում SCP Foundation-ը։ Փաստաթղթավորման չոր, չեզոք, գրեթե դատաբժշկական լեզուն խզվածք է առաջացնում նկարագրվողի ու նկարագրության ձևի միջև, ու հենց այդ խզման մեջ էլ ապրում է իրական սարսափը: SCP-173-ը բետոնից ու ամրաններից արձան է, որը շարժվում է միայն այն ժամանակ, երբ ոչ ոք չի նայում դրան ու ջարդում է մարդկանց պարանոցը: Սակայն ընթերցողը դրա մասին իմանում է ձանձրալի փաստաթղթից, որտեղ կան նշումներ «անոմալ լոկոմոտոր հատկությունների» ու «մշտական վիզուալ կոնտակտի համար անձնակազմին ներկայացվող պահանջների» մասին: Պահման ընթացակարգը շարադրված է առանց որևէ էմոցիայի, ու հենց սա էլ անտանելի վախենալու է։

Այսօր SCP Foundation-ում կան հազարավոր հոդվածներ, որոնք գրվել են աշխարհի տարբեր ծայրերում գտնվող հարյուրավոր հեղինակների կողմից ու թարգմանվել տասնյակ լեզուներով: Սա պարզապես հորրոր պատմությունների կայք չի, սա լիարժեք ընդհանուր տիեզերք է, կոլեկտիվ ջանքերով ստեղծված միֆոլոգիա՝ իր ներքին տրամաբանությամբ, հակասություններով, կանոնով ու ապոկրիֆներով: Շատ գրառումներ պարունակում են նարատիվային շերտեր՝ լրացուցիչ փաստաթղթեր, ներքին նամակագրություն, հարցազրույցներ վերապրածների հետ` աստիճանաբար բացահայտելով SCP Foundation-ի մութ կողմը. որպես կազմակերպություն, որն ինքնին հանդիսանում է այն սարսափի մի մասը, որը փորձում է վերահսկել:

SCP Foundation-ի փիլիսոփայական առանցքը այն գաղափարն է, որ Տիեզերքը սկզբունքորեն խորթ է մարդուն: Անոմալիաները ոչ չար են, ոչ բարի, դրանք զուտ անհամատեղելի են աշխարհի մեր պատկերացումների հետ: Հիմնադրամի խնդիրն է՝ ոչ թե հաղթել այս քաոսին, այլ պահել այն մեր ընկալման սահմաններից դուրս, որպեսզի մարդկությունը կարողանա գոյություն ունենալ: Սա մռայլ, իր հիմքում նիհիլիստական միֆոլոգիա է, սակայն հենց տոտալ լրջությունն է այն դարձնում այդքան համոզիչ:

2. The Mandela Catalogue. հրեշտակ, որը նայում է քեզ

Եթե SCP Foundation-ն աշխատում է փաստաթղթերի հետ, ապա The Mandela Catalogue-ն աշխատում է պատկերի հետ ու անում է դա կործանարար արդյունավետությամբ: Ալեքս Քիստերի նախագիծը սկսվել է 2021-ին որպես յութուբյան տեսանյութերի շարք՝ հրատապ լուրերի հեռուստա- ու ռադիոթողարկումների ոճավորմամբ։ Միֆոլոգիան կառուցված է «ալտերնատների» կոնցեպտի շուրջ՝ էակներ, որոնք կարողանում են մարդկանց տեսք ընդունել, ընդ որում` ոչ թե զուտ քողարկվում են որպես մարդ, այլ պատճենում են մարդկանց մոլեկուլյար մակարդակով՝ ներառյալ հիշողությունները, խոսելաոճն ու վարքագիծը։

Սակայն պատճեններում միշտ ինչ-որ բան սխալ է: Աչքերը չափազանց լայն են: Շարժումները` չափազանց սահուն: Ու նրանք գիտեն, որ դուք գիտեք: Որ նկատում եք։ Սերիայի առանցքային վիզուալ կերպարը սպիտակ, դատարկ աչքերով հումանոիդ դեմքն է՝ որն առաջացնում է կտրուկ ֆիզիոլոգիական դիսկոմֆորտ: Սա «չարագույժ հովտի» (uncanny valley) հետևանքն է, ֆենոմեն, որի դեպքում մարդանման էակը, որը համարյա, բայց ոչ լրիվ մարդկային է, շատ ավելի սուր դիսկոմֆորտ է առաջացնում, քան ակնհայտ ոչ մարդկային էակը: Մեր ուղեղն ակնկալում է տեսնել մարդու, սակայն հանդիպում է մի բան, ինչը միայն ձևանում է որպես մարդ:

The Mandela Catalogue-ը վարպետորեն օգտագործում է կրոնական իկոնոգրաֆիան: Ալտերնատներն այդ աշխարհում հայտնվել են մարդկանցից շատ առաջ. նրանք գոյություն ունեին դեռ այն ժամանակ, երբ առաջին «հրեշտակներն» իջան երկիր: Սա հրեշտակային բնույթի վերաիմաստավորում է` Թոմաս Լիգոտտիի կամ վաղ Լավքրաֆթի ոգով. էակները, որոնք պետք է պաշտպաններ լինեին, դառնում են անհամեմատ ավելի մութ մի բան: Կրոնական կոնտեքստն ուժեղացնում է սարսափը, դարձնում է պատմությունը ոչ միայն վախեցնող, այլև սրբապիղծ։ Սերիան հավաքեց միլիոնավոր դիտումներ ու ծնեց երկրպագուների ընդարձակ համայնք, իսկ նրա հետագա ազդեցությունը «անալոգային սարսափի» վրա դժվար է գերագնահատել:

3. Local 58. ազդանշան էկրանի հետևից

Local 58-ը երևակայական տեղական հեռուստաալիք է ամերիկյան խուլ բնակավայրերից մեկում: Քրիս Սթրաուբի նախագիծն իրենից ներկայացնում է տեսանյութերի շարք՝ քողարկված որպես հեռուստատեսային եթերի VHS ձայնագրություններ. նորմալ հաղորդումներ, գովազդ, գիշերային հեռարձակում, ու հետո ինչ-որ բան սխալ է գնում:

Local 58-ի հզորությունը նոստալգիայի ու վստահության շահագործման մեջ է: Հեռուստացույցը ամերիկացիների (ու ոչ միայն) մի քանի սերունդների համար ճշմարտության աղբյուր էր. եթե հեռուստացույցով ասել են, ուրեմն այդպես էլ կա: 1980-ականների ու 1990-ականների գիշերային հեռուստատեսությունն ուներ հատուկ էսթետիկա՝ դատարկ ստուդիաներ, հոգնած հաղորդավարներ, ստատիկ պաստառներ: Սա անվտանգության, առօրյայի, կենցաղի պատկեր է:

Local 58-ը վերցնում է այս էսթետիկան ու մեթոդաբար ոչնչացնում այն: Ամենահայտնի դրվագներից մեկում՝ «Contingency»-ում, սովորական հրատապ թողարկման ազդանշանը աստիճանաբար փոխարինվում է հրահանգների շարքով, որոնց իմաստը պարզ կդառնա միայն վերջում: Տոնայնությունը` բացարձակ պաշտոնական։ Տրամաբանությունն էլ այս թողարկման սեփական, ակնհայտորեն փսիխոտիկ կոորդինատային համակարգում կարծես անթերի է։ Արդյունքը՝ ժանրի պատմության մեջ ամենաապակողմնորոշող սարսափ տեքստերից մեկը։

Մեկ այլ առանցքային դրվագ՝ «Skywatching»-ը, սկսվում է որպես սովորական ծրագիր աստղային երկնքի մասին, ու աստիճանաբար վերածվում է մի բանի, ինչը հեռուստացույցը չպետք է հեռարձակի: Նախագիծն օգտագործում է մեդիայի նկատմամբ վստահության պայմանական ռեֆլեքսը մեր իսկ դեմ ու անում է դա վիրաբուժական ճշգրտությամբ:

4. The Monument Mythos. պատմություն, որը չի եղել

Իվի Կասանասի The Monument Mythos-ը, թերևս, ամենահավակնոտ նարատիվային նախագիծն է անալոգային սարսափի էկոհամակարգում: Սերիան կառուցված է որպես Միացյալ Նահանգների ալտերնատիվ պատմություն: Տեսանյութերը ոճավորված են որպես տարբեր դարաշրջանների վավերագրական արխիվներ՝ 1940-ականների խրոնիկա, 1970-ականների լրատվական ռեպորտաժներ, 1980-ականների գովազդային հոլովակներ, 1990-ականների սիրողական տեսագրություններ: Յուրաքանչյուր դրվագ հավաստի է իր ձևով ու հրեշավոր` բովանդակությամբ:

Այն, ինչ Monument Mythos-ն ունիկալ է դարձնում, դա նրա մասշտաբն է: Այստեղ խոսքը զուտ սարսափելի հրեշի կամ անըմբռնելի անոմալիայի մասին չի: Այն կառուցում է մի ամբողջական թեոլոգիա. էակները, որոնք կապված են ամերիկյան հուշարձանների ու խորհրդանիշների հետ, ոչ միայն վտանգավոր են, այլև բառացի, ֆիզիկապես մարմնավորում են այն ամենն, ինչ Ամերիկան արել ու շարունակում է անել իր պատմության, իր զոհերի, իր միֆոլոգիայի հետ: Սա խելացի, իմաստներով հագեցած քաղաքական հորրոր է, որն օգտագործում է դավադրապաշտության ձևը խոսելու համար թեմաների մասին, որոնց մասին ընդունված չի բաց խոսել։

5. The Oldest View. երբ նայում ես դու ու նայում են քեզ

Նույն Քեյն Փարսոնսի The Oldest View-ն սկսվում է այնտեղ, որտեղ ավարտվում են մյուս նախագծերը։ Սերիան աշխատում է գաղափարի հետ, համաձայն որի կան վայրեր (ոչ պարտադիր ֆիզիկական), որոնք կարողանում են դիտարկել: Դրանք նայում են: Ոչ թե ինչ-որ կոնկրետ բանի, այլ ուղղակի նայում են, քանի որ նայելը դրանց բնույթն է: Դուք կարող եք հայտնվել նման մի գոտում, ու այդ դեպքում վստահ եղեք, որ ինչ-որ բան փոխվելու է. ոչ թե աշխարհում, այլ հենց ձեր մեջ: Դուք կիմանաք, որ ձեզ տեսնում են: Եվ չեք կարողանա դադարել իմանալ դա:

Սա սկզբունքորեն այլ տեսակի սարսափ է. ոչ թե ոչնչացման, այլ ներկայության սպառնալիք: The Oldest View-ն միտումնավոր օգտագործում է դանդաղ տեմպը, երկար ստատիկ պլաններն ու մինիմալ նարատիվ բացատրությունը, ինչի հետևանքով հանդիսատեսը ստիպված է ինքնուրույն լրացնել լռությունը: Եվ այն, թե ինչով է նա լրացնում է այդ լռությունը, միշտ ավելի սարսափելի է, քան այն, ինչ կառաջարկեր ցանկացած սցենարիստ:

Նախագիծը հետևողականորեն աշխատում է հիշողության ու ժամանակի թեմաների հետ։ Սեփական միֆոլոգիայում «հայացքը» գոյություն ունի խրոնոլոգիայից դուրս ու կարող է դիտարկել ձեզ միաժամանակ ձեր կյանքի տարբեր կետերում: Սա սովորական պարանոիդալ սարսափը վերածում է ավելի խորը մի բանի` պատմության ինքնության բնույթի ու նրա մասին, թե ով ենք մենք, երբ մեզ ոչ ոք չի տեսնում:

6. The Walten Files. ճագարներ ու դատարկ շենքեր

Մարտին Պարեդեսի The Walten Files-ը սկսվեց 2021-ին ու անմիջապես դարձավ կուլտային` մասամբ այն պատճառով, որ աշխատում է նյութի հետ, որը թվում է սկզբունքորեն անվնաս. խոսքը 1970-ականների մանկական կրթական հաղորդումների ոճով անիմացիայի մասին է։ Հիմքում Bunny Smiles Incorporated ընկերության պատմությունն է, որն արտադրում էր անիմատրոնիկ տիկնիկներ մանկական ժամանցի վայրերի համար: 1974-ին ընկերության մի շարք աշխատակիցներ անհետացել են չպարզված հանգամանքներում: Իսկ թե ինչ էր պատահել ու ինչու են անիմատրոնիկ տիկնիկները շարունակում շարժվել, կպարզվի միայն աստիճանաբար՝ մի շարք «հայտնաբերված» տեսագրությունների, գովազդային նյութերի ու ներքին փաստաթղթերի միջոցով:

The Walten Files-ն ամենաուղղակի կերպով կապված է դեռ Five Nights at Freddy's-ից սկիզբ առնող ավանդույթի հետ. հորրոր, որը հիմնված է մանկական էսթետիկայի վերաիմաստավորման վրա: Բայց եթե FNAF-ը աշխատում է որպես խաղ, The Walten Files-ն աշխատում է որպես կինո, այն էլ՝ բավականին լավ կինո: Պարեդեսը հասկանում է կարևոր մի բան. մանկական անիմացիան վախեցնում է ոչ թե վատ արված լինելու պատճառով, այլ ճիշտ հակառակը. լավ արված անիմացիան մենք ընկալում ենք  որպես անվտանգ տարածք, ու այդ անվտանգության խախտումն առաջացնում է անհամեմատ ավելի սուր դիսոնանս, քան ցանկացած բացահայտ սարսափ:

Սերիայում վերջին տարիների ամենաարդյունավետ հորրոր կերպարներից մեկն է։ Ջեք Ուոլտենը հրեշ չի, ոչ էլ չարագործ է, նա մարդ է, ով սիրում էր իր ընտանիքն ու աշխատանքը։ Նրան ինչ-որ բան կոտրել է։ Ու Ուոլտենի ողբերգությունը պակաս սարսափելի չի, քան իր զոհերի ճակատագիրը:

7. Marble Hornets. ժանրի ստեղծումը

Չի կարելի խոսել ինտերնետ-հորրորի մասին՝ չարժևորելով Marble Hornets-ը։ Սա այն նախագիծն է, որն, ըստ էության, սկիզբ է դրել ամբողջ ժանրին։ 2009-ին YouTube-ի troiAndrew ալիքում մեկնարկած Marble Hornets-ն իրենից ներկայացնում էր տեսանյութերի շարք՝ «հայտնաբերված տեսագրության» (found footage) ոճավորմամբ։

Ջեյ անունով երիտասարդը գտնում է իր ընկերոջ` Ալեքսի տեսագրությունները, ով աշխատում էր սիրողական ֆիլմի վրա: Տեսանյութերում կան ապացույցներ, որ նկարահանումների ժամանակ Ալեքսը մենակ չէր. նրա կողքին անընդհատ հայտնվում էր մուգ կոստյումով բարձրահասակ, անդեմ մի կերպարանք: Սա Slender Man-ն է, ու հենց Marble Hornets-ն առաջին անգամ նրան տվեց վիդեո-մարմնավորում: Բայց կերպարից էլ ավելի կարևոր մատուցման ձևն է: Սերիան հրապարակվում էր իրական ժամանակում, կարծես Ջեյը իրոք հենց հիմա զբաղված է հանելուկի բացահայտմամբ։ Հեղինակները վարում էին Ջեյի թվիթերյան էջը, նրա անունից պատասխանում հարցերին, ստեղծում կենդանի հետաքննության իլյուզիա։ Սա առաջին լիարժեք ARG-ներից (alternate reality game - ալտերնատիվ իրականության խաղ) մեկն էր հորրորի տարածքում, փորձ, որը ջնջում է հորինվածքի ու իրականության միջև սահմանը:

Marble Hornets-ն ուղղակիորեն ազդել է Փարսոնսի վրա. նրա Backrooms-ի տեսանյութերի found footage էսթետիկան, նարատիվային անորոշությունը, պարանոիդալ սարսափի մթնոլորտը՝ այս ամենը գալիս է այդ նախագծից։ Առանց Marble Hornets-ի չէին լինի ոչ Kane Pixels-ը, ոչ էլ, հավանաբար, A24-ի ֆիլմը։

Մաս 4. Ինչո՞ւ է դա աշխատում. թվային վախի ֆենոմենոլոգիան

Նկարագրված բոլոր նախագծերը տարբեր են իրենց էսթետիկայով, մասշտաբով ու նարատիվային տրամաբանությամբ, սակայն միավորված են մի քանի ընդհանուր մեխանիկաների շուրջ: Դրանք հասկանալը նշանակում է հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել հորրոր ժանրի հետ XXI դարում:

Առաջին՝ ձևի հավաստիություն

Քրիփիպաստան, անալոգային հորրորը, ARG-ն, բոլորն ընդօրինակում են մեդիա ֆորմատներ, որոնց մենք սովոր ենք վստահել. վավերագրական ձայնագրություններ, նորությունների թողարկումներ, անձնական տեսաօրագրեր, պաշտոնական փաստաթղթեր: Սարսափ պատմությունը, որն իրեն բացահայտ հորինվածք է հայտարարում, ակտիվացնում է մի տեսակի նեյրոնային շղթաներ, իսկ ճշմարտություն ձևացող սարսափ պատմությունը` ուրիշ շղթաներ։ Ուղեղն այլ կերպ է արձագանքում, ու վախը դառնում է ֆիզիոլոգիապես ավելի սուր:

Երկրորդ՝ կոլեկտիվ հեղինակություն

SCP Foundation, Backrooms ու շատ այլ նախագծեր մի հեղինակի ստեղծագործություն չեն, այլ անընդհատ ընդլայնվող կոլեկտիվ միֆոլոգիաներ: Սա դրանք նմանեցնում է իսկական բանահյուսության. դրանք «կենդանի» են, փոխվում են, պատկանում են բոլորին ու ոչ ոքի: Ու սա ստեղծում է մասնակցության հատուկ ձև. ընթերցողը պարզապես չի սպառում տեքստը, նա ավանդույթի մի մասն է:

Երրորդ՝ լիմինալության շահագործում

Backrooms-ը լիմինալ (անցումային) տարածության քվինտէսենցիան է. առանց մարդկանց մի վայր, որը, սակայն, ստեղծված է մարդկանց համար: Դատարկ առևտրի կենտրոն գիշերը։ Դպրոցական միջանցք ամռանը։ Գրասենյակ կիրակի օրը։ Լողավազան առանց ջրի։ Սրանք վայրեր են, որոնք մեր հիշողության մեջ գոյություն ունեն որպես ուրիշների ներկայության կոնտեքստ, ու հենց դրանց ամայությունն է ստեղծում այն տագնապը, որը ոչ մի հրեշի կարիք չունի: Հրեշն ինքնին բացակայությունն է:

Չորրորդ՝ անորոշությունը որպես գործիք

Ժանրում լավագույն նախագծերը երբեք ամբողջությամբ չեն բացատրվում: SCP գրառումները կեսից ընդհատվում են: Kane Pixels-ի տեսանյութերը չեն եզրափակվում։ Local 58-ը չի վերծանում իր միֆոլոգիան։ Բացատրությունը սարսափի թշնամին է, անորոշությունը՝ նրա դաշնակիցը: Մեր ուղեղը, բախվելով անանուն ու անձև սպառնալիքի հետ, ինքնուրույն կառուցում է այն, ու դրանով վախեցնում ինքն իրեն ավելի ուժեղ, քան կվախեցներ ցանկացած այլ հեղինակ։

Հինգերորդ՝ տեխնոլոգիական հիմք

Բոլոր այս նախագծերն աճել են կոնկրետ մեդիա հարթակներում՝ YouTube, Reddit, վիքի, 4chan, ու աշխատում են դրանց յուրահատուկ էսթետիկայի հետ՝ տեսանյութի սեղմում, VHS արտեֆակտներ, 2000-ականների սկզբի օպերացիոն համակարգերի ինտերֆեյսեր: Սա ուղղակի ոճավորում չի, այլ նոստալգիայի շահագործում է: Այս ինտերֆեյսերի հետ մեծացած սերունդն իր մեջ կրում է էմոցիոնալ հետք. այս էսթետիկաները կապված են մանկության, անվտանգության զգացողության հետ, ու դրանց աղավաղումը հարվածում է գիտակցության այն հատվածներին, որոնց չի հարվածում և ոչ մի պրոֆեսիոնալ հորրոր։

Մաս 5. Էկրանավորման խնդիրը

Երբ ինտերնետը գնում է կինո

Ինտերնետ-ֆենոմենների էկրանավորման պատմությունը մեծամասամբ ձախողումների պատմություն է: Sony ստուդիայի Slender Man (2018) ֆիլմը վառ օրինակ էր, թե ինչպես չի կարելի դա անել։ Հեղինակները վերցրեցին հզոր քրիփիպաստան, օժտեցին այն դեռահասների խմբի մասին բանալ սյուժեով, ավելացրեցին տիպիկ ջամփ-սքեյրներ ու ստացան մի բան, ինչը պետք չէր ոչ օրիգինալի երկրպագուներին, ոչ էլ լայն լսարանին:

Խնդիրը կառուցվածքային է: Ինտերնետ հորրորի ուժը ձևի, մեդիումի, հավաստիության իմիտացիայի ու կոլեկտիվ մասնակցության մեջ է։ Երբ այն տեղափոխվում է մեծ էկրան՝ իր կոնվենցիաներով (նարատիվ, կերպարներ, կատարսիս, վերջաբան), ապա կորցնում է այն, ինչ իրեն կենդանի էր դարձնում: Հանդիսատեսը գիտի, որ կինո է նայում, ու պաշտպանական իրոնիան թույլ չի տալիս, որ հորրորն աշխատի իր ամբողջ հզորությամբ:

Փարսոնսն, ըստ ամենայնի, գտավ լուծումը. չփորձել էկրաններ տեղափոխել ինտերնետ առասպելաբանությունը, այլ ստեղծել դրանով ոգեշնչված լրիվ նոր մի բան։ Նրա ֆիլմը քրիփիպաստայի էկրանավորում չի։ Սա հեղինակային ստեղծագործություն է լիմինալ տարածության, կորստի ու այն մասին, թե ինչ է նշանակում փնտրել մեկին այնտեղ, որտեղ փնտրելու բուն հնարավորությունը հարցականի տակ է:

Backrooms-ի միֆոլոգիան ֆիլմին տալիս է իր մթնոլորտն ու վիզուալ լեզուն: Սակայն նարատիվը ֆիլմինն է:Փարսոնսը ֆիլմով  չի բացատրում Backrooms-ը։ Նա ապրում է դրանում ու ստիպում է հանդիսատեսին ապրել այդտեղ իր հետ միասին:

Վերջաբանի փոխարեն. Պատին նկարված դուռը

Տասնութամյա Քեյն Փարսոնսը նստած էր նոութբուքի առաջ՝ Պետալումայում գտնվող իր սենյակում, ու Blender-ով կառուցում դեղին միջանցքների անվերջանալի լաբիրինթոս: Նա չգիտեր, որ կարևոր բան է անում: Նա ուղղակի ուզում էր հասկանալ, թե ինչու է այդ հին լուսանկարը շարունակում հետապնդել իրեն:

Վեց տարի անց ամբողջ աշխարհի կինոթատրոններում հանդիսատեսը մտնում է մութ դահլիճ ու հաջորդ հարյուր հինգ րոպեն անցկացնում հենց այդ նույն միջանցքներում՝ արդեն ամբողջ հասակով կառուցված, բնակեցված պրոֆեսիոնալ դերասաններով, հնչյունավորված լիարժեք սաունդթրեքով: Ստուդիա՝ A24: Պրոդյուսեր՝ Ջեյմս Վան: Վարկանիշը Rotten Tomatoes-ում՝ 87%:

Սակայն ինչն ավելի կարևոր է ցանկացած թվից. յոթ տարի առաջ 4chan-ում անհայտ անձի գրած անանուն գրառումը ծնեց ոչ միայն մեմ ու ոչ միայն ֆիլմ: Այն ծնեց աշխարհին նայելու մի նոր եղանակ՝ դատարկ առևտրի կենտրոնում փակվելուց հետո, կիրակի օրը ամայի գրասենյակում, ամառային արձակուրդներին դպրոցական միջանցքում` թույլ տալով տեսնել ավելին, քան ուղղակի մարդկանց բացակայությունը: Այն լիմինալ տարածությունը դարձրեց էսթետիկայի կատեգորիա:

Եվ սա է, թերևս, ամենազարմանալին Backrooms-ի ու նմանատիպ ֆենոմենների մեջ. դրանք պարզապես չվախեցրին մեզ: Դրանք փոխեցին այն, թե ինչպես ենք մենք տեսնում ամենասովորական վայրերը, ու ստիպեցին հասկանալ, որ ծանոթի ու օտարի, անվտանգի ու անտանելիի միջև սահմանը շատ ավելի բարակ է, քան մենք կարծում էինք:

Այն պատի հաստություն ունի: Ու դրա միջով կարելի է թափանցել:

Backrooms ֆիլմը (ռեժ. Քեյն Փարսոնս, A24) դուրս է եկել համաշխարհային վարձույթ 2026-ի մայիսի 29-ին:

🎬 Արման Գասպարյան / PAN

Նորմա Ջինի՝ ապագա Մերիլին Մոնրոյի առաջին պրոֆեսիոնալ լուսանկարը շքեղ ամսագրերի հետ որևէ կապ չուներ։ Այն արվել էր ռազմական գործարանում։ 1944 թվականի վերջն էր, 18-ամյա աղջիկն աշխատում էր Կալիֆոռնիայի Radioplane ձեռնարկությունում։ Այս աշխատանքը (և սեփական եկամուտ ունենալու հնարավորությունը) Նորման, ինչպես և հազարավոր այլ կանայք, ստացել էր միայն պատերազմի շնորհիվ։ Տղամարդկանց մեծ մասին գործարաններից ուղարկել էին ռազմաճակատ։ Նրա ամուսինը՝ Ջեյմս Դոգերտին, նույնպես ծառայում էր առևտրային նավատորմում։

Մի օր գործարան է գալիս լուսանկարիչ Դևիդ Քոնովերը, որին ԱՄՆ բանակի օդային ուժերի Առաջին կինեմատոգրաֆիական միությունն ուղարկել էր ռազմական գործարանների կին բանվորների՝ պրոպագանդիստական լուսանկերներ անելու համար։ Հաստոցի մոտ կանգնած Նորմային նա պատահականության սկզբունքով չէր գտել։ Գործարանի ղեկավարությունն էր ընտրել երիտասարդ բանվորուհուն՝ համարելով, որ նա գեղեցիկ կնայվի կադրում։ Քոնովերը պարզապես հիացած էր իր մոդելով։ Նախ նա գործարանում լուսանկարների մի ամբողջ շարք արեց (այդ թվում՝ թանկարժեք գունավոր Kodachrome ժապավենով), իսկ արդեն մի քանի ամիս անց արձակուրդ վերցրեց ու երիտասարդ աղջկան տարավ ամբողջ Կալիֆոռնիայով ֆոտոտուրի։

Խաղաղ օվկիանոսում ծառայող ամուսնուն սա դուր չէր եկել։ Երիտասարդ կինը շաբաթներով անապատում կորել է ինչ-որ շարքայինի մեքենայով։ Ու պատճառը լուսանկարվե՞լն է։ Նորման նամակներով փորձում էր խաղալ ամուսնու հայրենասիրական նուրբ լարերի հետ՝ պնդելով, որ այդ լուսանկարները պետք են զինվորների մարտական ոգին բարձրացնելու համար։ Իրականում լուսանկարիչը հույս ուներ կադրերը վաճառել ամսագրերին, իսկ մոդելի համար սա առաջին պորտֆոլիոն էր ու առաջին երկչոտ քայլը դեպի այն աշխարհ, որն այլևս երբեք բաց չէր թողնելու նրան։ Այդ ժամանակ Նորմայի և Ջեյմսի ամուսնությանը մնացել էր մեկ տարուց էլ քիչ կյանք։ 1945-ի ամռանը Նորման իր առաջին պայմանագիրը ստորագրեց մոդելային գործակալության հետ։ Ու հենց այդ ժամանակ էլ առաջին անգամ ներկեց մազերը ու դարձավ շիկահեր։

Պատերազմի ավարտին ամսագրերի արտադրությունը վերածվել էր հսկայական ինդուստրիայի։ Դրա համար պետք է «շնորհակալ լինել» առաջին հերթին ամերիկյան կառավարությանը, որը պատերազմական տարիներին ռազմաճակատ էր ուղարկում աղջիկների պատկերներով օրացույցներ, ամսագրեր ու բացիկներ, որոնք պետք է բարձրացնեին զինվորների տրամադրությունն ու հիշեցնեին, թե հանուն ինչի են նրանք կռվում։ Գեղեցկուհիների նկարները փակցնում էին զորանոցների պատերին, մեքենաների ու տանկերի խցիկներում, կործանիչների վրա։

Երբ պատերազմն ավարտվեց, անգամ ամենախիստ բարոյախոսները չէին կարող կանգնեցնել այս թափ առած շարժումը։ Հասարակությունը սովորեց այդ լուսանկարներին ու մոռացավ նախապատերազմյան կեղծ բարեպաշտությունը։ Ամենատարբեր ընկերություններ մասսայականորեն բացահայտեցին մարքեթինգային պարզ ճշմարտությունը՝ «սեքսը վաճառում է»։ Տարբեր հագուստներով ու կեցվածքներով աղջիկները գովազդում էին ամեն ինչ՝ լուցկու տուփից մինչև խաղաթղթեր։

Չնայած մոդելների աշխատանքը վատ էր վարձատրվում, ոլորտը ծաղկում էր։ Բացի այդ, գործարաններում պատերազմի ժամանակ բացված աշխատատեղերում կանայք այլևս պետք չէին, որովհետև գործատուները տեղ էին ազատում ռազմաճակատից վերադարձած տղամարդկանց համար։ ԱՄՆ-ում հերթական սոցիալ֊մշակութային բեկումն էր հասունանում, և հենց այդ ընթացքում Նորմա Ջինը մուտք գործեց շոու-բիզնես։

Մոդելային աշխատանքի ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում Նորման այդ ամենի ոչ պաշտոնական թագուհին էր դարձել։ Բայց այդ աշխատանքը հյուծող էր և չէր կարող ապահովել նրա ֆինանսական անկախությունը։ Այդ ընթացքում Հոլիվուդն իր հերթական արմատական փոխակերպման փուլում էր։ Հետպատերազմյան ամերիկյան կինոն բախվել էր անսպասելի մրցակցի՝ հեռուստատեսության հետ։ Հանդիսատեսի համար պայքարում կինոարտադրողները դիմեցին նույն այն չգրված օրենքին, որի մասին քիչ առաջ էինք խոսում։ Հոլիվուդը, ինչպես 1920-ականներին, նորից գործի դրեց սեքս-խորհրդանիշների ծանր հրետանին։ Կադրում ճակատագրական կանայք էին կամ էլ շիկահեր սեքս սիմվոլներ։

Իհարկե, Fox ստուդիայի նոր ֆիլմի պաստառին հայտնվելու համար միայն մազերը բացացնելը բավարար չէր, և Նորմա Ջինը դա զգաց սեփական մաշկի վրա։ Մոնրոն մինչև 1940-ականների վերջը ամեն կերպ փորձում էր գրավել կինոաշխարհը, բայց անօգուտ, որովհետև սովորաբար բավարարվում էր էպիզոդիկ դերերով ու մի քանի նախադասությունից կազմված երկխոսություններով։ Դեպի կինո նրա կարիերայի ուղին ամենևին էլ «ուղիղ դեպի վեր» չէր սլանում, ինչ-որ պահի ֆինանսական խնդիրները լուծելու համար ստիպված էր էլի ու էլի հայտնվել օրացույցերի շապիկին։ Այդ նախագծերի համար Նորման օգտագործում էր Մոնա Մոնրո կեղծանունը, իսկ կինոյում նա թաքնվում էր մեկ այլ անվան տակ՝ Մերիլին։

Հաջողությունը նորելուկ դերասանուհուն ժպտաց միայն նոր տասնամյակի սկզբին. 1950 թվականին էկրան բարձրացավ «Ասֆալտային ջունգլիներ» ֆիլմը, որտեղ ունեցած երկու կարճ տեսարանների շնորհիվ Մոնրոյին վերջապես նկատեցին։ Սրան հաջորդեց ևս մեկ փոքրիկ, բայց հաջողված դեր Բրոդվեյի կուլիսների մասին պատմող «Ամեն ինչ Եվայի մասին» դրամայում։ Ֆիլմը «Օսկարի» հաղթարշավ գրանցեց, այդ ժամանակի համար ռեկորդային 14 անվանակարգում էր առաջադրվել և հաղթել դրանցից վեցում, ներառյալ «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգը։ Կարելի է պնդել, որ ֆիլմի հաջողության այս ալիքից ու փառքից բաժին հասավ նաև 24-ամյա դերասանուհուն, թեև նրա անունը տիտրերում վերջիններից էր։

Բայց այս նույն ֆիլմը նաև ինչ֊որ առումով թակարդ դարձավ։ Մոնրոյին բաժին հասավ կատակերգական մի կերպար, որից նա երկար ժամանակ չէր կարողանում ազատվել ո՛չ կինոյում, ո՛չ էլ իրական կյանքում։ Այդ կերպարը ձգտում էր փառքի, խելքով չէր փայլում և սիրում էր խմել։ Հենց այս ամպուլայով, որին, ի դեպ, խառնված էր նաև մանկական անմեղությունը, Մոնրոն հասավ իր առաջին մասսայական հաջողությանը՝ «Ջենտլմենները նախընտրում են շիկահերներին» ֆիլմում։ Կինոնկարը, որտեղ Մերիլինի հերոսուհին հանճարեղ կերպով նկարագրում է կապիտալիստական իրականության մեջ ամուսնության ընկալումը, ամրագրեց դերասանուհու «հաջողակ աստղի» կարգավիճակն ու այն էկրանային կերպարը, որը փոփ-մշակույթը մեջբերում է մինչև օրս։

Եվ այսպես՝ մեկը մյուսի հետևից էկրան բարձրացան այսօր արդեն լեգենդար դարձած կինոնկարներ, որտեղ Մոնրոն փայլում էր իր հմայքով ու տաղանդով։ Բայց 1950-ականների կեսերին հոլիվուդյան ստուդիաների պայմանագրերը մեղմ ասած գոհացնող չէին։ Տպավորություն էր, որ դերասանների հետ վարվում են ինչպես կորպորատիվ գույքի հետ։ Պայմանագրերը կնքվում էին երկար՝ օրինակ 7 տարի ժամկետով, ընդ որում՝ այն չեղարկելու կամ միակողմանի երկարաձգելու իրավունք ունեին միայն ստուդիաները։ Պարտադրված դերից հրաժարվելը լուրջ խնդիրներ կարող էր առաջացնել՝ ընդհուպ մինչև սնանկացում։ Կինոարտադրության ստեղծման առաջին իսկ օրերից դերասանուհիները պայքարում էին անարդար վարձատրության դեմ։ Գործը երբեմն հասնում էր մինչև դատարան ու նման մի դատական գործի արդյունքում էլ դերասանուհիները հասան նրան, որ ստուդիաներին արգելվեց միակողմանիորեն երկարաձգել պայմանագրերը։

Հետևելով իր նախորդների օրինակին՝ Մերիլին Մոնրոն իսկական «սրբազան պատերազմ» հայտարարեց ստուդիային։ 1953 թվականի դեկտեմբերին նա հրաժարվեց նկարահանվել «Աղջիկը վարդագույն գուլպաներով» մյուզիքլում, որովհետև առաջարկված դերն անբովանդակ էր համարում։ Անշուշտ, Fox ստուդիան սա հեշտ մարսել չէր կարող։ Մոնրոյի դեմ արշավ սկսվեց մամուլում։ Ստուդիան տեղի ունեցածը ներկայացնում էր որպես մեծամիտ ու գոռոզ աստղի քմահաճույք ու հույս ուներ, որ նա կարճ ժամանակ անց պարտքերի մեջ կորած հետ կվազի իրենց մոտ։

Բայց ամեն ինչ այլ կերպ դասավորվեց։ Մերիլինը ևս PR արշավների նրբություններին տիրապետում էր ու սեփական խաղը սկսեց։ Հետո էլ դիմեց է՜լ ավելի արմատական քայլի՝ Հոլիվուդից գնաց Նյու Յորք, ուժեղ փաստաբան գտավ, իսկ ամիսներ անց մամուլի ասուլիս հրավիրեց ու հայտարարեց իր սեփական պրոդյուսերական ընկերության՝ Marilyn Monroe Productions-ի բացման մասին։

«Ես հոգնել եմ նույնատիպ սեքսուալ դերերից։ Ես ուզում եմ զբաղվել ավելի հետաքրքիր բաներով։ Գիտեք, մարդիկ նաև խորություն ունեն»։

Պրոդյուսերները որոշեցին, որ անփոխարինելի մարդիկ չկան ու անցան նոր Մոնրո ստեղծելու գործին։ Բայց հանրությունը ցանկանում էր տեսնել Մերիլինին և ոչ թե նրան փոխարինողներին։ Սա ակնհայտ էր հատկապես դրամարկղային հասույթներից։ Մոնրոյի մասնակցությամբ ֆիլմերն անհամեմատ ավելի շատ եկամուտ էին բերում ու այս փաստի դեմ ստուդիայի ղեկավարությունը ոչինչ չէր կարող անել։ Ի վերջո, 1955-ի վերջին Fox-ն աննախադեպ զիջումների գնաց ու Մոնրոյի հետ նոր պայմանագիր կնքեց։ Այն աստղի օգտին էր վերաբաշխում ֆիլմերից ստացված եկամուտները, ինչպես նաև դերասանուհուն իրավունք էր տալիս աշխատել այլ կինոընկերությունների հետ և վետո դնել ստուդիայի որոշումների վրա։

Մերիլինը ստացավ երկար սպասված ստեղծագործական ազատությունը։ Նա վերջապես կարող էր ինքնուրույն որոշել, թե որ ֆիլմում նկարահանվել։ Այս հաղթանակի առաջին արդյունքը եղավ «Ավտոբուսի կանգառ» հոգեբանական դրաման, որը ցնցեց քննադատներին, որոնք վերջապես Մոնրոյի մեջ իսկական դերասանուհու տեսան։ Դե, իսկ «Արքայազնն ու պարուհին» ֆիլմը թողարկվեց հենց իր՝ Մոնրոյի պրոդյուսերական ընկերության կողմից։

Համակարգի դեմ Մերիլինի աղմկոտ ըմբոստությունն ինչ-որ իմաստով հիմք դրեց ժամանակակից հոլիվուդյան ինդուստրիային։ Նրա սենսացիոն օրինակի շնորհիվ դերասանները սկսեցին մասսայականորեն անցնել ազատ աշխատանքային գրաֆիկի, սեփական գործակալների վարձել և ստուդիաներից դուրս ռեժիսորների ու սցենարիստների հետ համագործակցել։ Մոնրոն, դժբախտաբար, դա չտեսավ։ 36-ամյա դերասանուհուն գտան մահացած 1962 թվականի օգոստոսին։ Մահվան պատճառը դեղաչափի չարաշահման հետևանքով սուր թունավորումն էր։ Վկայությունների համաձայն՝ դերասանուհին սկսել էր հանգստացնող միջոցները չարաշահել դեռ Նյու Յորքում ապրելու տարիներին։ Այդ ժամանակ ստուդիայի դեմ լարված պայքարին գումարվել էին նաև անձնական խնդիրները։

Հետպատերազմական տարիները ԱՄՆ-ում ֆեմինիզմի խորը ճգնաժամի ժամանակաշրջան էին։ Դարաշրջանի հերոսները նախևառաջ պատերազմից վերադարձած վետերաններն էին, իսկ կանանց մեծ մասի համար նախատեսված էր «օջախի աղջկա» ու տան սպասավորի դերը։ Ի դեպ, հետագայում տարբեր տվյալներով պարզ դարձավ, որ հենց այդ ժամանակ կանանց շրջանում դեպրեսիան ու տագնապը մասսայական բնույթ ունեին։ Երկակի ստանդարտների ու չգնահատված լինելու այս ծանր շրջանից անմասն չէր նաև շոու բիզնեսը։ Ու միայն իսկապես ըմբոստ, համակարգին դեմ գնացող ու պայքարող տեսակը կարող էր որևէ բան փոխել այդ քաոսի մեջ։ Մերիլին Մոնրոն առաջիններից մեկն էր, որ նախ կոտրեց նախապատերազմական Ամերիկայի կեղծ բարեպաշտության ու 1960-ականների սեքսուալ ազատության միջև եղած պատնեշը, իսկ հետո պայքարեց իր ու իր նման կանանց իրավունքների համար։ Մոնրոն ստիպեց, որ իր արտաքինով հիանալուց զատ իրեն նաև լսեն, հաշվի նստեն ու հարգեն։

✍️ Նանե Մանուկյան / PAN

📷 Օրերս ամուսնացել է գեղեցկուհի երգչուհի Դուա Լիպան։ Նրա ընտրյալը դերասան Կալում Թյորներն է, որին երգչուհին ստվերում է իր շքեղությամբ։ Հայտնիները շատ ավելի համեստ հարսանիք են արել, քան միջին վիճակագրական հայ զույգն է անում վարկով Հունաստանում, և պլանավորում են առաջիկայում արդեն ավելի շուքով տոնել այդ առիթը Սիցիլիայում՝ հրավիրելով անվանի հյուրերի (բայց, վստահ ենք` նույնիսկ այդ դեպքում չեն հասնի հայ քիփլիկ 400 հոգանոց հարսանիքների)։ Զույգի սիրավեպի մասին սկսել են խոսել 2024-ից. հենց այդ տարեթվին է Դուա Լիպան տպավորիչ ելույթ ունեցել բրիտանական ամենախոշոր Glastonbury փառատոնին՝ հանդես հալով հիշվող կերպարներով և կատարելով իր բոլոր հիթերը։ Առաջարկում ենք այս շոգ օրով կտրվել նախընտրական աղմուկից և վայելել երգչուհու ելույթը՝ https://bit.ly/49AbQL2

Ուր գնալ, ինչ անել՝ Իդրամի հետ

👠  100 տարի առաջ լույս աշխարհ եկավ Նորմա Ջին Մորտենսենը, որը հետո ամբողջ աշխարհին հայտնի դարձավ Մերիլին Մոնրո անունով։ Նրան վիճակված էր փոխել շատ բան՝ կնոջ սեքսուալության մասին պատկերացումները, ցանկալի կնոջ կերպարը, դերասանուհիների դերն ու դիրքը կինոաշխարհում և ոչ միայն։ Իր կյանքի ընթացքում և անգամ դրա ավարտից հետո Մոնրոն դարձավ մուսա ու ներշնչանքի աղբյուր հազարավոր արվեստագետների, role model՝ միլիոնավոր կանանց համար, անիրականանալի երազանք՝ տղամարդկանց։ Շատ փայլուն, բայց միաժամանակ անասելի դժբախտ ճակատագրով այդ կինը, հավանաբար, ծնվել էր սխալ ժամանակներում և շատ հարցերում առաջ էր այն ժամանակվա պատկերացումներից ու նորմերից։ #PAN-ի այս կարդալիքով պատմում ենք Մերլին Մոնրոյի կյանքի ուղու մասին՝ թեթևամիտ սեքսուալ շիկահերից մինչև խոր անձնավորություն՝ բազում տրավմաներով ու հոգեբանական խնդիրներով՝

✍️ https://lav.pan.am/marylin

Անցնենք մեր իվենթներին․

🍷  Այս շաբաթվա գլխավոր իրադարձությունը, ընտրություններից զատ, վստահաբար Գինու օրերն են. հունիսի 5-7-ը՝ երեք օր շարունակ, Սարյանը հարակից փողոցներով ավանդաբար կվերածվի գինարբուքի մի մեծ վայրի՝ հուրախություն խմելու սիրահար երևանցիների ու տուրիստների, և ի տխրություն այդ փողոցների բնակիչների՝ https://tinyurl.com/yfr98xpz

🎸  Եթե հաջողակ 27-անց եք, գնացեք ուրբաթ օրը ToneLab՝ վայելելու պակաս հաջողակ, բայց լեգենդար «Ակումբ 27»-ի անդամների երաժշտությունը՝ Էմի Ուայնհաուսից մինչև Կուրտ Քոբեյն՝ https://tinyurl.com/4ujwya8m

🎹  Ջազի սիրահարներն այդ օրն Ուլիխանյանում կարող են լսել հայ ջազ դաշնակահար, կոմպոզիտոր և գործիքավորող Խաչիկ Սահակյանի երաժշտությունը՝ պետական ջազ նվագախմբի կատարմամբ՝ https://tinyurl.com/2d7vtvcr

🎤  Հաջորդ օրն էլ նույն վայրում բեմը կկիսեն բազում երաժիշտներ. իրար հետ ելույթ կունենան Midnight Avenue և UltraViolet խմբերը՝ համատեղելով վոկալն ու նվագը՝ https://tinyurl.com/3dwc9sd5

🎻  Անցնենք դասականի. պարզվում է՝ գոյություն ունի «Դասական Եվրատեսիլ», որն ամսի 6-ին կարող եք լսել ու տեսնել Օպերայում, ելույթ կունենան 12-21 տարեկան պատանի երաժիշտներ Հայաստանից և եվրոպական 10 երկրից՝ https://tinyurl.com/4j9kh3u6

🎼  Նույն օրը նույն վայրում կբացվի Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթը. Բացման համերգին կարող եք վայելել կոմպոզիտորի Թավջութակի կոնցերտը՝ Վիկտոր Ժուլիեն-Լաֆերիերի և Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ՝ https://tinyurl.com/55xeda84

🎧  Դասականի և ժամանակակիցի միահյուսումից ծնված DJ Meets Orchestra համերգը կրկին կանցկացվի ամսի 10–ին. էլեկտրոնային երաժշտության պատասխանատուն Դերհովան է, նրան կնվագակցի Ֆիլհարմոնիկը՝ https://tinyurl.com/mrybhbx8

🎹  Նույն օրն Առնո Բաբաջանյանում մենահամերգով հանդես կգա ճապոնացի անվանի դաշնակահար Տակահիրո Ակիբան, որն իր երկրում հայտնի է որպես հայ երաժշտության դեսպան և Հայ դասական երաժշտության փառատոնի հիմնադիր՝ https://tinyurl.com/5cknks2a

🎬  Իսկ հաջորդ օրը նույն վայրում կհնչեն հայ և համաշխարհային կինոերաժշտության ճանաչված ստեղծագործություններ՝ ներկայացված հայկական ազգային նվագարանների հնչողությամբ՝ Ազգային նվագարանների պետական նվագախմբի կատարմամբ՝ https://tinyurl.com/4zd52cz3

🌹  Ընտրություններից հետո ողջ մնացածները կարող են գնալ Լարա Ֆաբիանի համերգին՝ համոզվելու, որ երգչուհին ողջ է, իրենք էլ՝ բավականին տարեց (իհարկե, կատակում ենք ու որևէ կերպ չենք ուզում վիրավորել ոչ Ֆաբիանին, ոչ նրան լսողներին, բայց, այնուամենայնիվ, չմոռանաք ձեզ հետ տանել ճնշումը չափող սարքը)՝ https://tinyurl.com/y8wfndj4