Նույն պատկերն ու մոտիվը՝ Մոնեից մինչև Ուորհոլ. Ինչու են արվեստագետները վերադառնում նույն թեմային
Արվեստը սովորաբար ընկալում ենք որպես նորի ստեղծում՝ նոր գաղափար, նոր պատկեր, նոր ձև։ Բայց եթե ուշադիր ուսումնասիրենք արվեստի պատմությունը՝ կտեսնենք մեկ այլ, գրեթե հակասական օրինաչափություն։ Դարեր շարունակ արվեստագետները կրկին ու կրկին վերադարձել են նույն թեմաներին, նույն պատկերներին ու նույն մոտիվներին։ Այդ մոտիվները, կերպարներն ու առարկաները հայտնվում են տարբեր ժամանակներում, տարբեր ձեռագրերով, տարբեր աշխարհայացքներով։ Բայց հետաքրքիրն այն է, որ այդ կրկնությունը երբեք չի ընկալվել որպես երևակայության պակաս։ Ընդհակառակը՝ հենց դրա միջոցով է ձևավորվել արվեստի լեզուն։
Օսկար 2026. Մեծ հեղինակների ու հանդարտ հաղթանակների տարի
«Օսկար»-ի այս սեզոնում պատահականության զգացում գրեթե չկա: Անվանակարգերն ու դրանց շուրջ քննարկումները ձևավորում են գրեթե դասագրքային պատկեր. Ակադեմիան կրկին ընտրելու է ոչ թե թրենդերն ու աղմուկն, այլ ֆիլմեր, որոնցում զգացվում է հեղինակային ձեռքը, ներքին կարգապահությունն ու հստակ ըմբռնումը, թե ինչու է տվյալ պատմությունը ընդհանրապես պատմված:
Թարս կարված ժպիտն ու շահութաբեր սխալը. Ինչպես է տխուր ձիուկը փրկում տխուր մարդկանց
Սկզբում ամեն ինչ շատ սովորական էր, նույնիսկ՝ կանխատեսելի։ Չինական Նոր տարին մոտենում էր ու հերթը հասել էր կենդանակերպի հաջորդ խորհրդանիշին՝ ձիուն։ Իու քաղաքի գործարաններից մեկում սկսվել էր հերթական արտադրական շրջանը։ Պատրաստում էին տոնական թալիսման-ձիուկ, որը պիտի նվիրեին երեխաներին, մի քանի հազար վաճառք ունենային ու շատ արագ մոռանային։ Բայց ինչ-որ պահի ինչ-որ բան բառացիորեն այնպես չգնաց ու ձիուկի ժպիտը կարվեց հակառակ ուղղությամբ։ Սա փոքր տեխնիկական սխալ էր, որը պիտի վերացվեր առանց աղմուկի, բայց արի ու տես, որ տխուր ձիուկն արդեն գողանում է լաբուբուի փառքն ու ստվերում ժպտերես ձիուկներին։
Վիկտորյա Աղանուրի ազատության որոնումները. Իտալական պոեզիայի ամենազգայական ձայնը հայ էր
«Ես իմ մեջ զարգացրել եմ բաց տարածությունների ծարավ, արևի տենչ, մշուշների սարսափ ու սոսկում եմ բոլոր տեսակի սահմանափակումներից»:
Հսկաները. 10 ֆիլմ, որոնք չեն ստացել գլխավոր «Օսկար»-ը, բայց դարձել են անմահ կլասիկա
«Օսկար» մրցանակը հաճախ ընկալվում է որպես կինոաշխարհի վերջին ատյանի դատարան։ Սակայն պատմությունը ցույց է տալիս, որ ակադեմիկոսները երբեմն սխալվում են։ Բավականին հաճախ են դեպքերը, երբ գլխավոր մրցանակը հանձնվել է ֆիլմերի, որոնք այսօր հիշում են միայն մասնագետները, մինչդեռ իսկական գլուխգործոցները մնացել են առանց պարգևի։ Երբեմն դրանք չափազանց համարձակ ֆիլմեր էին։ Երբեմն՝ չափազանց մռայլ։ Երբեմն՝ պարզապես իրենց ժամանակից առաջ անցած։ Բայց հենց այդպիսի ֆիլմերն են տասնամյակներ անց ձևավորում մեր պատկերացումները մեծ կինոյի մասին։
Մեծարենցի բոսոր իղձերն ու հոսող գիշերները. «Հիվանդ, հանճարեղ պատանին» ու խտացված կյանքը
Միսաք Մեծարենցի կյանքը սկսվում է մի վայրում, որն ավելի շատ առասպել է հիշեցնում, քան սովորական գյուղ։ 1886 թվականի հունվարին, Արևմտյան Հայաստանի Ակնա գավառի Բինկյան գյուղում ծնված ապագա բանաստեղծը մանկությունն անցկացնում է մի միջավայրում, որտեղ բնությունը տպավորիչ ու խիստ «մտերմիկ» էր, բայց վտանգների պակաս էլ չկար։ Ասում են՝ գյուղը երեք կողմից շրջապատված էր ժայռերով ու կիրճերով, իսկ մի կողմից՝ գետով, ուստի դիմացի դաշտի հետ կապվում էր գիշերը փակվող կամրջով, որը թշնամու հարձակման ժամանակ գետի վրայից վերցնում էին և թույլ չէին տալիս թշնամուն գյուղ մտնել։ Բանահավաք Գարեգին Սրվանձտյանի փոխանցած նյութերից տեղեկանում ենք, որ Բինկյան գյուղի բնակիչները զենք ունեին.
Տիեզերքն առանց ռոմանտիկայի. Ինչպես գիտաֆանտաստիկ կինոն դադարեց ապագա խոստանալ
Մի ժամանակ տիեզերքը կինոյում խոստում էր։ Նույնիսկ ոչ գործողության վայր, այլ հենց խոստում։ Տիեզերքը նշանակում էր դուրս պրծնել աշխարհագրության, քաղաքականության, կենսաբանության, անցյալի սխալների սահմաններից։ Մարդն ուղևորվում էր դեպի աստղերը ոչ թե որովհետև նրան այնտեղ ինչ-որ բան էր պետք, այլ որովհետև կարող էր։ Տիեզերքը տրամաբանական շարունակությունն էր առաջընթացի ու այն հավատի, որ հորիզոնների ընդարձակումը ավտոմատ մեզ ավելի լավն է դարձնում։
Իրանում կանայք ծխախոտ են կպցնում հոգևոր առաջնորդի այրվող պատկերով, իսկ ուժայինները shutdown-ի պայմաններում սպանում են ցուցարարներին. Ինչ է կատարվում հարևան երկրում
2025-ի դեկտեմբերի վերջին Իրանում սկսված և 2026-ի հունվարին նոր փուլ մտած բողոքի ակցիաները դժվար է բնորոշել որպես հերթական սոցիալական դժգոհություն կամ կարճատև քաղաքական ճգնաժամ։ Դրանք ձևավորվել են երկար տարիների ընթացքում կուտակված խնդիրների ֆոնին և այսօր վերաճել են խորքային, բազմաշերտ գործընթացի, որը միաժամանակ ընդգրկում է տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական և արտաքին քաղաքական գործոններ։ Այս ալիքն առանձնանում է իր մասշտաբով, հստակ ուղղվածությամբ, նշմարվող առաջնորդի կերպարով և միջազգային արձագանքների կոշտությամբ։
Առասպել դարձած ռանչոն, թափոնից ստեղծված արվեստն ու ամերիկահայ բոհեմականը. Ինչպես «Զորթյանի ռանչոն» արվեստի նմուշ դարձավ
Ժիրայր Զորթյանը ծնվել է 1911 թվականին Քյութահյայում։ Հայոց ցեղասպանությունից փրկվելը նրա կենսագրության ողբերգական, բայց հիմնարար ու որոշիչ դրվագներից մեկն էր։ Ինը տարեկանում նա ծնողների հետ հասավ Իտալիա՝ Պադուա, որտեղ սպասում էին Միացյալ Նահանգներ մեկնելու վիզային։ Այդ սպասումը, սակայն, դատարկ ժամանակով չէր լցված։ Հայրը Ժիրայրին տանում էր Եվրոպայի տարբեր քաղաքներ, միասին թանգարաններ էին այցելում, ծանոթանում կտավների, քանդակների, ճարտարապետության հետ։ Դե, իսկ նկարչական տաղանդը Ժիրայրի մոտ ի հայտ էր եկել շատ ավելի վաղ՝ դեռ երեք տարեկանից։
Հագեցած կինոտարի. 2026-ի քառասուն ամենասպասված ֆիլմերը
Անցած 2025թ-ը աչքի ընկավ հրաշալի ֆիլմերի առատությամբ, իսկ մի քանիսը վարձույթում հեշտությամբ հաղթահարեցին մեկ միլիարդ դոլարի սահմանը։ Սակայն 2026-ը խոստանում է էլ ավելի տպավորիչ լինել, հատկապես խոշոր բլոկբաստերների հարցում։